طرح توسعه بندر چابهار فراتر از برنامه زمان ‌بندی در حال اجراست برگزاری تمرین (Drill) مقابله با آلودگی نفتی با محوریت استفاده از مواد دیسپرسنت در بندر چابهار نصب آینه های محدب سقفی در ورودی و خروجی درب های بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری چابهار بندر چابهار می‌تواند پاسخگوی ترخیص و‌ تامین تمام نیازهای کشور باشد/ کاهش زمان جابجایی کالاهای اساسی از هند به افغانستان به یک هفته پیام مدیر کل بنادر و دریانوردی استان سیستان و بلوچستان به مناسبت "روز جهانی دریانورد" اولین محموله سیمان صادراتی جامبوبگ از بندر شهید کلانتری چابهار/ حمل مستقیم محموله صادراتی از کامیون به شناور/ تامین بار برگشتی شناورهای فلزی با صادرات از بندر شهید کلانتری تصویب کاهش ۲۵ درصدی سود بازرگانی کالاهای وارده از طریق بندر شهید بهشتی ورود چهارمین محموله گندم اهدایی ترانزیتی هندوستان به افغانستان به بندر شهید بهشتی چابهار تیم تخصصی بندر چابهار پیشتاز در حوزه دریایی بین المللی /مسئول کنترل و بازرسی کشتی های بندر چابهار عضو منتخب سازمان بین المللی دریانوردی بهره مندی از مزایای قوانین مناطق آزاد در بزرگترین بندر اقیانوسی کشور/ هم افزایی بندر و منطقه آزاد چابهار برای بهره گیری صاحبان کالا و فعالین اقتصادی از تخفیفات و معافیتها
گشترش همکاری های ایران و پاکستان در حوزه انرژی
ایران شریک تجاری پاکستان شد

نوشین طریقی: برگزاری یازدهمین نمایشگاه بین­المللی صنعت انرژی (پوژی 2013) در لاهور پاکستان، فرصت­های تازه­ای را پیش روی گسترش مناسبات دو کشور ایران و پاکستان در حوزۀ تعاملات انرژی فراهم ساخت، آن هم در موقعیتی که شاید بیش از هر زمان دیگری، هر دو کشور نیازمندی­های متقابلی برای توسعۀ مناسبات احساس می­ کنند. برای پاکستان که به­ تازگی انتخابات پارلمانی را از سر گذرانده و آمادۀ تشکیل دولتی جدید به رهبری نواز شریف می­ شود، فرسودگی نیروگاه­ ها و قطع شبکه برق و عدم دسترسی به منابع گازی به بحران بی‌سابقه انرژی منجر شده­ است. بحرانی که در پی آن، قطع روزانه و گاه 14 تا 17ساعتۀ برق و گاز موجب از کارافتادگی چندین ساعتۀ کارخانه­ ها و سازمان­ های دولتی و خصوصی شده و بر عملکرد مالی و اقتصادی کشور تاثیرات منفی آشکاری گذاشته است. برای ایران نیز افزایش صادرات خدمات فنی و مهندسی در صنعت برق و نیروگاه ­سازی، در کنار تنوع­ بخشی به بازارهای هدف در حوزۀ انرژی و ارتقای حجم مبادلات ذخایر انرژی نفت و گاز، در شرایطی که فروش منابع انرژی این کشور با دشواری­ های متعددی مواجه است، گزینه­ ای بسیار مطلوب تلقی می­شود.

همین نیازمندی متقابل به مبادلات انرژی، همکاری­ های مشترک را نه فقط از توجیه اقتصادی و منطقی قابل­ دفاع برخوردار می­ سازد بلکه آن را به یکی از مطلوب­ترین گزینه ­های پیش­رو برای دو کشور همسایه بدل می­سازد. همجواری ایران و پاکستان و برخورداری از مرز مشترکی به طول بیش از 900 کیلومتر از یک­سو و برخورداری ایران از منابع غنی نفت و گاز و البته دستیابی به توانمندی نیروگاه ­سازی و ظرفیت بالای تولید برق از سوی دیگر، فرصت­ های بیشماری را برای توسعۀ همکاری­ بخش ­های خصوصی و دولتی این دو کشور در حوزۀ انرژی فراهم می­ سازد. شدت­ گیری بحران انرژی در پاکستان البته موجب شده تا دیگر کشورهای غنی منطقۀ خلیج فارس نیز علاقه­مندی خود به گسترش مناسبات در حوزۀ انرژی را پنهان نکنند و برای حضور موثر و سرمایه­ گذاری در پاکستان خیز بردارند، چنانکه عربستان سعودی در نظر دارد با صادرات نفت‌ خام یا اعطای اعتبار به صنایع و اقتصاد بحران‌زدۀ پاکستان کمک کند. با این حال، از آنجا که در جهان امروز هیچ کشوری منافع خود را در تک­پایه­ای ساختن مناسبات خارجی خود دنبال نمی­ کند و می­ کوشد با تنوع­ بخشی به منابع دریافت انرژی، مانع از وابستگی به یک یا چند کشور محدود شود و مخاطرات احتمالی ناشی از جابه­ جای ی­­ها در قدرت­ و سیاست­ گذاری­ها را کاهش ­دهد، همکاری با هیچ کشوری، مانع از توسعۀ همکاری با دیگر کشورها نخواهد بود. به­ ویژه آنکه نفس همسایگی و برخورداری از جغرافیایی مشترک و سابقۀ خوب مناسبات فیمابین مشخص ساخته که برغم تحولات عمده­ای که ملت­ها و دولت­های ایران و پاکستان در سه دهۀ گذشته در محیط پیرامونی خود از سر گذرانده­اند، همواره به شرایط حسن همجواری و همکاری پایبند بوده­ اند.

ایران و پاکستان به ­عنوان دو بازیگر مهم در منطقۀ جنوب­ غربی آسیا شناخته می­ شوند و اثرگذاری مهمی بر تحولات بین­ المللی دارند. ضرورت­های سیاسی و ژئواستراتژیک بین ایران و پاکستان با وجود اختلاف­های طبیعی در منافع و چشم‌اندازهای سیاسی در مورد مسائل منطق ه­ای و جهانی، موجب رابطۀ نزدیک دو کشور بوده است، به ­گونه­ای که ماهیت و محتوای روابط دوجانبۀ ایران و پاکستان در مورد مسائل منطقه ­ای و بین­المللی مختلف از جمله مسائل امنیتی و مرزی می­تواند نه تنها بر جریان پایدار انرژی در این منطقه، بلکه بر آیندۀ روندهای صلح و ثبات در غرب آسیا نیز اثرگذار باشد. ایران و پاکستان به ­واسطۀ قرار داشتن در مسیر انتقال انرژی از غرب به شرق و علاقه­ مندی به توسعۀ اقتصادی و صنعتی در درون مرزهای ملی، در پی جلب تفاهم­نامه­ ها، سرمایه­ گذاری­ها و همکاری­های خارجی در بخش انرژی خود هستند. پاکستان، کشوری با جمعیت جوان و قابل توجه (جمعیت پاکستان بیش از 180 میلیون نفر برآورد می­شود) است و برآوردها نشان می­ دهد تأمین فرصت­های شغلی مناسب برای حدود 60 میلیون نفر جمعیت جوان در وهلۀ نخست، نیازمند برخورداری از منابع متنوع و پایدار انرژی است؛ منابعی که با اتکای به آنها بتوان چرخ اقتصاد و موتور صنعت را به حرکت در آورد و اشتغال‌آفرینی کرد.

ایران نیز کشوری با جمعیت جوان و مستعد است که در دو دهۀ گذشته به توانمندی­های مهم و قابل توجهی در صنعت انرژی خود دست یافته و اینک، با عبور از پاسخگویی به درخواست­های داخلی برای انرژی برق، به صادرات این انرژی آماده به مصرف به کشورهای پیرامونی خود می ­اندیشد. آمارها نشان می­ دهند که در سال 1390، صادرات خدمات فنی و مهندسی از ایران، سهمی 28 درصدی از کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده که ارزش مادی آن حدود 3 میلیارد دلار محاسبه شده است. صنعت برق ایران به مدد بهره ­گیری از ظرفیت­ های موجود در شرکت­های تخصصی و با یاری از مدیریت دانش و انتقال فن­آوری­های روز، به درجۀ قابل توجهی از رشد و توسعه دست یافته‌اند که در رده­بندی­های جهانی مربوط به عرضۀ محصولات و خدمات نیز قابل مشاهده است.

یکی از شرکت­های خوش­نام ایرانی که در نمایشگاه پوژی 2013 در لاهور پاکستان نیز حضور داشت و حتی از برگزاری این رویداد حمایت مالی داشت، گروه مپناست که خود از مجموعه ­ای از 38 شرکت تشکیل شده است. نگاهی به سابقۀ فعالیت ­ها و توانمندی­ های این گروه صنعتی نشان می­دهد که نه تنها مجموع ه­ای توانمند در مجاورت پاکستان قادر به تامین نیازهای انرژی این کشور است، بلکه هزینۀ خدمات و محصولات آن نیز که از برترین کیفیت در رده­ بندی­های جهانی برخوردار است، در قیاس با همتایان اروپایی مناسب­تر و منصفانه‌تر هم هست. بر اساس اطلاعات موجود، گروه مپنا در راستای کسب و تولید دانش فنی و عرضۀ محصولات در عالی­ترین سطوح کیفی با استانداردهای بین­المللی، بیش از 20 قرداد دریافت لیسانس یا انتقال دانش فنی را با معتبرترین شرکت­های بین‌المللی منعقد ساخته که در نوع خود در منطقۀ خاورمیانه و جنوب غربی آسیا بی­نظیر است.

این بنگاه صنعتی به­ عنوان مجموعه‌ای یکپارچه از بنگاه­های اقتصادی و تولیدی دو دهه است که در زمینۀ توسعۀ پروژه­ های مرتبط با سه حوزۀ اصلی یعنی احداث نیروگاه‌های حرارتی، پروژه‌هاى نفت و گاز و حمل­و­نقل ریلى، فعالیت داشته و از آغاز تأسیس تاکنون بیش از 31هزار مگاوات پروژه­های نیروگاه­ های حرارتی را مهندسی، احداث، تأمین تجهیزات یا تامین سرمایه کرده و از این رو نقشی راهبردی در رشد و توسعۀ زیرساخت­های اقتصادی و صنعتی ایران بازی کرده و هم ­اکنون نیز با توسعۀ فعالیت­های خود در قاره­های آسیا و افریقا، پروژه‌هایی را در چندین کشور منطقه در دست اجرا و تکمیل دارد. این مجموعه به ­عنوان نخستین و بزرگ­ترین پیمانکار عمومی در صنعت نیروگاهی در خاورمیانه و غرب آسیا، اولین و بزرگ­ترین سازندۀ تمامی تجهیزات اصلی نیروگاهی در همین مناطق است. گروه مپنا که نخستین و بزرگ­ترین سرمایه‌گذار طرح‌های نیروگاهی خصوصی در ایران شناخته می­شود، پس از تکمیل نسبی ظرفیت ­های احداث نیروگاهی در ایران، به ورود به بازارهای منطقه­ ای و بین­ المللی چشم دوخته و همچون دیگر شرکت­های خصوصی ایرانی که سازنده و تامین­ کنندۀ محصولات و خدمات فنی و مهندسی هستند، در جستجوی توسعۀ فضای کسب­­ و­کار خود، بازار پاکستان را بازاری مستعد و مناسب می­بیند که مزیت همجواری نیز امکانی ارزشمند برای شکل ­دهی به تجارتی سودمند برای دو طرف فراهم می­ سازد.  

برگزاری این رویداد مهم در صنعت انرژی پاکستان (نمایشگاه پوژی 2013) از تاریخ 9 تا 11خرداد (30 می تا 1 ژوئن) و میزبانی از خوش­نام­ترین و فعال­ترین شرکت­های خصوصی در حوزۀ انرژی در دومین شهر بزرگ پاکستان -جایی که قلب پاکستان نامیده می­شود- در انجام مذاکرات و عقد تفاهم­نامه­هایی که ساماندهی به بحران­ انرژی پاکستان را پرشتاب سازد، تاثیری بسزا داشت. حضور نمایندگان برترین موسسات صنعت انرژی و مذاکره و مفاهمۀ رودررو، تصمیم­ گیری­های معطوف به همکاری­های سازندۀ را تسهیل کرد تا بسترهای لازم برای قرار گرفتن پاکستان در مسیر رشد اقتصادی دلخواه مهیاتر شود. واقعیت آن است که در پنج سال گذشته، برآوردها در خصوص رشد اقتصادی پاکستان تحقق شایسته ­ای نیافته و برغم افزایش میزان مصرف انرژی، میزان تولید هیچ انطباق و نسبت روشنی با میزان مصرف نداشته است.

عدم تأمین نقدینگی لازم و کافی برای واردات نفت و گاز و دیگر اشکال انرژی آمادۀ مصرف که در رأس آنها، انرژیِ آماده به مصرفِ برق قرار دارد، بزرگ­ترین عامل در افزایش نارضایتی­ های عمومی از عملکرد حزب حاکم پیشین بود و برطرف­سازی بحران انرژی را به یکی از اصلی­ترین محورهای تبلیغاتی نامزدهای مختلف در انتخابات پارلمانی اخیر پاکستان بدل ساخت چنانکه نواز شریف، رهبر حزب مسلم لیگ که واجد اکثریت قابل­توجهی در این انتخابات شد، حدود 140صفحه از برنامۀ پیشنهادی خود برای ادارۀ کشور را به مبحث انرژی اختصاص داد و در آن تاکید کرد که حل معضل بیکاری و فقر در گرو رونق­بخشی به عملکرد صنایع بزرگ از طریق تزریق منابع انرژی به آنهاست. در چنین شرایطی است که اهمیت حضور شرکت­ها و موسسات اقتصادی و تولیدی از کشورهای همسایه مانند ایران، از جمله گروه مپنا بیش از پیش خود را به رخ می ­کشد. تاسیسات فرسودۀ نیروگاهی در پاکستان برای بازسازی و توسعه به تحولی جدی نیازمندند، درخواستی که پاسخ­گویی به آن در همکاری با شرکت­های خوش­نام و توانمند کشورهای همسایه، گزینه­ای در دسترس و به صرفه به نظر می­رسد. رفع مشکلات پاکستان در تامین انرژی نه تنها محور مناسبی برای گسترش مناسبات اقتصادی دو کشور است، بلکه واجد ظرفیت‌های گسترده­ای برای افزایش تعاملات فرهنگی و سیاسی میان دو ملت و اثرگذاری شایسته و بایسته بر روندهای امنیتی موجود در فضای پر تلاطم غرب آسیاست.

۱۴ خرداد ۱۳۹۲ ۱۷:۵۶
pmo-گزارش خبری |
کد خبر : ۲۲,۷۸۶

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید