ثبت رکورد ٢٨ درصدی ترانزیت خارجی در دروازه ملل / واردات ۶۱ هزار تن گندم اهدایی هند به افغانستان از طریق بندر شهید بهشتی چابهار/ ویترین متنوع بزرگترین بندر اقیانوسی کشور در ترانزیت خارجی بهره برداری از پنج پروژه بزرگ عمرانی و تجهیزاتی بندر چابهار تا پایان سال/ پروژه های عمرانی بندر چابهار با بیش از ۴۶۰ میلیارد تومان اعتبار و اشتغال زایی مستقیم 708 نفر در دست اجراست گامی دیگر در مسیر رونق تجارت بندر چابهار/ورود اولین محموله شکر صادراتی هند به افغانستان پیام تبریک مدیر کل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان به مناسبت روز کارمند لزوم هم افزایی دستگاه های اجرایی جهت احیای سفرهای دریایی از دروازه ملل/ اشتغال نیروی های بومی در پروژه های عمرانی بندر شهید بهشتی/همت والای بندر چابهار در توسعه زیرساخت ها با عملیات تیم تخصصی بندر چابهار شناور به گل نشسته از ساحل جدا شد پیام تبریک مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان به مناسبت هفته دولت تداوم انتقال محموله های ترانزیتی گندم اهدایی هند به افغانستان از طریق بندر چابهار/هم افزایی دستگاه های اجرایی استان لازمه پایداری ترانزیت کالا نشست رئیس و اعضای هیأت علمی دانشگاه علم و صنعت در بندر شهید بهشتی چابهار/ارتقاء دانش فنی مدیران و کارکنان بندر چابهار صادرات اولین محموله سنگ کوپ مرمر از طریق بندر شهید بهشتی چابهار/ استفاده از ظرفیت های استراتژیک بندر چابهار برای صادرات کالای معدنی
گفتگو با سیدعلی استیری، معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی
افزایش حوادث ناگوار دریایی در دو دهه اخیر موجب شده است تا دست‌اندرکاران صنایع دریایی به مسأله با اهمیت استانداردهای بین‌المللی دریایی توجه جدی‌تر کرده و در راستای انطباق با مقررات بین‌المللی فعالیت کنند.

ایمنی، پارادایم فعالیت‌های دریـا محـور

افزایش حوادث ناگوار دریایی در دو دهه اخیر موجب شده است تا دست‌اندرکاران صنایع دریایی به مسأله با اهمیت استانداردهای بین‌المللی دریایی توجه جدی‌تر کرده و در راستای انطباق با مقررات بین‌المللی فعالیت کنند. اصولا تجربیات به‌دست آمده از وقایع دریایی منجر به تصویب قوانین و مقررات جدید از طرف سازمان بین‌المللی دریایی می‌شود که نظارت و اجرای دقیق آنها عمدتا توسط دولت‌های متعاهد انجام می‌پذیرد. از این رو جدیت در انجام بازرسی‌های دریایی موحب اطمینان در حفاظت از جان انسان‌ها و افزایش ایمنی دریایی و در نتیجه پاک نگه‌داشتن محیط زیست دریایی می‌شود.در همین خصوص گفتگویی را با سیدعلی استیری، معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی ترتیب داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:

سازمان بنادر و دریانوردی به عنوان مرجع دریایی کشور بازوی اجرایی دولت در تنظیم وظایف ایمنی مطابق با قانون دریایی ایران، قوانین و مقررات و کنوانسیون‌های بین‌المللی در زمینه ایمنی است. در این رابطه معاونت امور دریایی به طور ویژه چه وظایفی دارد؟

ابتدا هفته ملی دریانوردی را به همه خوانندگان شما تبریک می‌گویم. جمهوری اسلامی ایران دارای ناوگان بزرگی از کشتی‌های نفتی و غیرنفتی تجاری است که براساس آخرین آمار ارایه‌شده از طرف آنکتاد در سال 2011 میلادی، جمهوری اسلامی ایران با نزدیک به 14 میلیون تن ظرفیت ناوگان دریایی (Dead Weight) حایز رتبه نوزدهم در جهان است.

همچنین بیش از 95 درصد واردات و 85 درصد صادرات غیرنفتی و 100 درصد صادرات نفتی کشور از طریق دریا صورت می‌پذیرد. کلیه کشتی‌های نفتی و غیرنفتی بایستی مقررات مصوب سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) را رعایت کنند.

بند‌های زیر از فصل دوم آیین‌نامه سازمان مصوب بهمن‌ماه 1348 مجلس عمدتا مربوط به وظایف معاونت امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی هستند:

تهیه و تنظیم و اجرای مقررات بندری و دریایی و کشتیرانی بازرگانی طبق قوانین مربوطه.

تنظیم امور مربوط به راهنمایی کشتی‌ها با تصویب شورای‌عالی سازمان.

اداره شبکه‌های مخابراتی (رادیویی، تلگرافی، تلفنی، تله تایپ و غیره)در دریا و خشکی برای تماس با کشتی‌ها و بنادر تابعه و تهیه و تأمین وسایل مربوطه با همکاری وزارت پست و تلگراف و تلفن.

نظارت کامل در امور کشتیرانی ساحلی و بازرگانی و مجاهدت در توسعه آنها و تأمین ایمنی عبور و مرور انجام هر نوع اقدامی که در پیشرفت و توسعه فعالیت کشتیرانی‌های بازرگانی و ساحلی لازم است.

اداره و برقرار کردن علایم و وسایل روشنایی دریایی و رودخانه‌ای برای تأمین ایمنی عبور و مرور کشتی‌ها و شناورها.

ثبت کشتی‌ها و شناورهای بازرگانی و تفریحی و غیره دارای تابعیت کشور و اجرای مقررات مربوطه.

اعطای گواهینامه‌های صلاحیت فنی، دریایی و غیره به افراد واحدهای دریایی طبق مقررات مربوطه.

اجرای قانون دریایی ایران و انجام وظایف مقرر در قانون راجع به اجازه تأسیس سازمان بنادر و کشتیرانی و سایر قوانین مربوط. تعیین نحوه استفاده و نرخ بهره‌برداری از تأسیسات و تجهیزات بندری و اموال منقول و غیرمنقول سازمان و اجرای آن پس از تصویب شورای‌عالی.

بررسی طرح موافقت‌نامه‌ها و قراردادهای بین‌المللی مربوط به امور بنادر و کشتیرانی و دریانوردی بازرگانی جهت تقدیم به مراجع مربوطه.

عضویت در سازمان‌های بین‌المللی مربوط به بنادر و دریانوردی با موافقت شورای عالی سازمان و تصویب مجلس شورای اسلامی

شرکت در کنفرانس‌ها و مجامع بین‌المللی مربوط به بنادر و کشتیرانی.

تأسیس آموزشگاه تعلیم راهنمایان و یا کارکنان دریانوردی بازرگانی و اعزام دانشجو برای تحصیل در رشته‌های تخصصی به خارج از کشور با توجه به احتیاجات سازمان.

در این راستا معاونت دریایی به‌منظور تحقق بخشیدن به این وظایف حایز اهمیت که موجب تحکیم جایگاه حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در ابعاد ملی و بین‌المللی نیز خواهد شد، در دستور کار خود قرار داده است.

یکی از مهم‌ترین ابزارهای نقش‌آفرینی مطلوب و مؤثر در امور ایمنی و امنیت دریانوردی و حفظ محیط زیست دریایی، در روند تدوین استانداردها و سیاستگذاری در زمینه‌های مختلف دریانوردی و صنایع دریایی نقش بهره‌گیری از کنوانسیون‌های بین‌المللی است. این کنوانسیون‌ها در زمینه ارتقای ایمنی دریانوردی نقش محوری ایفا می‌کنند. معاونت امور دریایی با درک اهمیت کنوانسیون‌ها همواره در تلاش بوده است تا الزامات مندرج درآن را در ابعاد ملی و بین‌المللی به اجرا درآورد و بر روند اجرایی شدن آن نظارت داشته باشد.

باتوجه به اینکه دست‌اندرکاران نظام ایمنی دریایی و کشتیرانی مشتمل بر گستره‌ای از سازمان‌ها و نهادهای ذی‌ربط (نظیر موسسات رده‌بندی، کشتی‌سازی، شرکت‌های بیمه، مالکان شناورها) هستند، ضمن معرفی هریک از نهادهای ذی‌ربط و چگونگی تعامل آنها با مباحث ایمنی دریایی، بفرمایید نظارت و کنترل سازمان بنادر و دریانوردی براین نهادها در ارتباط با رعایت مقررات ایمنی چگونه صورت می‌پذیرد؟

سوال بسیار جامعی پرسیدید. از یک نگاه قلمرو فعالیت‌های سازمان بنادر علاوه بر آب‌های تحت حاکمیت در هر جا که منافع جمهوری اسلامی ایران ایجاب کند، گستره دارد. مثلا در خصوص رسیدگی به سوانح دریایی براساس کنوانسیون سولاس و برخی کنوانسیون‌های دیگر، سازمان بنادر و دریانوردی به نیابت از کشور حق دارد تا سوانح دریایی مرتبط با کشتی‌های تحت پرچم و شهروندان خود را در هر کجای دنیا که باشد، ارزیابی کند.

در اینجا به معرفی نهادهای مرتبط به طور خلاصه می‌پردازم:

الف) مؤسسات رده‌بندی کشتی‌ها

مؤسسات رده‌بندی سازمان‌هایی هستند که به منظور اعمال استانداردهای فنی در رابطه با طراحی، ‌ساخت و بازرسی تسهیلات مربوط به دریانوردی شامل کشتی‌ها و سازه‌های فراساحلی تأسیس شده‌اند. این استانداردها توسط مؤسسات رده‌بندی براساس قوانین مصوب، صادر می‌شوند.

یک شناور که براساس مقررات مناسب مؤسسات، طراحی و ساخته شده است، می‌تواند برای گرفتن گواهینامه رده‌بندی از مؤسسات اقدام کند. این گواهینامه پس از بازرسی توسط مؤسسه رده‌بندی ذی‌ربط صادر می‌شود.

چنین گواهینامه‌هایی نباید دلالت بر ایمنی و مناسب بودن برای اهداف دریانوردی تفسیر شود. این گواهینامه‌ها فقط تصدیق می‌کنند که شناور با استانداردهای تصویب‌شده و تدوین‌شده توسط مؤسسه رده‌بندی صادرکننده گواهینامه انطباق دارد.

بیش از 50 سازمان در سطح جهان در حوزه‌های رده‌بندی دریانوردی فعالیت می‌کنند. از بین آنها 10 سازمان، یک انجمن بین‌المللی طبقه‌بندی (IACS) تشکیل داده‌اند. تخمین زده می‌شود که این 10 مؤسسه همراه با دو مؤسسه دیگر که هماهنگ‌ با شرایط IACS عمل می‌کنند، مجموعاً 94 درصد تناژ تجاری مرتبط با تجارت بین‌المللی در سطح جهان را در برمی‌گیرند.

رده‌بندی یکی از عوامل شبکه ایمنی دریانوردی است.سایر عوامل اعضایی از قبیل مالکان کشتی، سازندگان، کشور پرچم، کشور بندری، بیمه‌گران، تأمین‌کنندگان مالی کشتیرانی و اجاره‌کنندگان هستند.

نقش رده‌بندی و مؤسسات رده‌بندی در کنوانسیون بین‌المللی ایمنی جان افراد در دریا(SOLAS) و پروتکل 1988 کنوانسیون بین‌المللی خط شاهین به رسمیت شناخته شده است.

به عنوان یک ارگان مستقل و دارای مقررات داخلی مربوط به خود، مؤسسه رده‌بندی هیچ‌گونه منافع تجاری در رابطه با طراحی کشتی، ساخت کشتی، مالکیت کشتی،‌ عملیات کشتی، مدیریت کشتی، تعمیر یا نگهداری کشتی، بیمه و اجاره کشتی ندارد.در تدوین قوانین خود، هر مؤسسه رده‌بندی می‌تواند از توصیه‌ها و گزارشات اعضای صنعت دریانوردی که کارشناس متخصص در زمینه خاص هستند، استفاده کند.

در اینجا سوالی مطرح می‌شود که نقش این موسسات چیست؟ در پاسخ به این سوال باید عرض کنم که این موسسات محورهای زیر را در ارتباط با کشتی‌ها انجام می‌دهند:

تدوین استانداردهای فنی و ایمنی برای ساخت، تجهیز، تعمیر و بازرسی‌های دوره‌ای کشتی‌ها

تدوین استانداردهای فنی برای مواد مورد استفاده در ساخت کشتی‌ها و همچنین تجهیزات دریایی مورد استفاده بر روی کشتی‌ها

انجام تحقیقات مستمر در زمینه‌های مختلف دریایی و استفاده از نتایج حاصله در تدوین استانداردهای فنی و ایمنی

ارایه مشاوره‌های تخصصی به سازمان‌های بین‌المللی دریانوردی بالاخص IMO و همچنین کشورهای صاحب پرچم در زمینه‌های مختلف فنی و ایمنی

ارایه دوره‌های آموزشی خاص برای کارشناسان دریایی در سطح بین‌المللی در مقاطع خاص

انجام بازرسی‌های فنی و ایمنی از کشتی‌ها در سطح بین‌المللی، نظارت بر ساخت و تعمیر آنها و تایید انطباق سازه، تجهیزات و عملیات با مقررات و استانداردهای ملی کشور صاحب پرچم و مقررات بین‌المللی پذیرفته شده توسط کشور مربوطه

قوانین رده‌بندی برای فراهم‌کردن شرایط برای استحکام ساختمان و سالم‌بودن بخش‌های اصلی بدنه کشتی و متعلقات مربوطه و صحت کار پروانه و سیستم‌های سکان و هدایت کشتی، تولید نیرو و سیستم‌های فرعی که در کشتی نصب شده است که موارد استفاده مهمی در روی کشتی دارند، تهیه و تدوین شده‌اند. قوانین و مقررات رده‌بندی به عنوان آیین‌نامه طراحی کشتی تدوین نشده‌اند و نمی‌توانند در این رابطه مورداستفاده قرار گیرند.

کشتی ساخته‌شده تحت قوانین و مقررات اعضای IACS، پس از بازرسی‌های لازم و رضایت از نتایج بازرسی، تحت کلاس آن مؤسسه قرار می‌گیرد. برای کشتی‌هایی که در حال ارایه خدمات هستند، مؤسسات رده‌بندی مرتباً بازرسی‌های لازم را انجام می‌دهند تا کشتی‌ها مطابق با قوانین مربوطه باقی بمانند. وجود هر نوع نقص می‌تواند کلاس کشتی را تحت‌تأثیر قرار دهد. لذا هر نوع نقص در بین دو بازرسی، توسط مالک یا اپراتور کشتی باید سریعاً به مؤسسات رده‌بندی ذی‌ربط اطلاع داده شود.

همچنین، مؤسسات رده‌بندی دارای بخش‌های تحقیق بسیار خوبی است که در جهت توسعه آینده کشتیرانی و تدوین استانداردهای فنی پیشرفته فعالیت می‌کنند.

ب ) کشتی‌سازی‌ها:

به‌طور کلی کشتی‌سازها با موسسات رده‌بندی در ارتباط هستند و سازمان بنادر و دریانوردی نیز در فرآیند ساخت کشتی از طریق این موسسات مقررات مورد نظر را اعمال می‌کند. برای این منظور سازمان بنادر و دریانودی با تعدادی از موسسات رده‌بندی معتبر تفاهم‌نامه‌ای را منعقد کرده است که طی آن بر اعمال مقررات کنوانسیونی از طریق این موسسات صورت می‌گیرد. این مطلب را اضافه کنم که کشتی‌های کنوانسیونی از طریق شرکت‌های رده‌بندی که توسط موسسات بین‌المللی رده‌بندی کشتی‌ها تأیید شده صورت می‌پذیرد. در خصوص کشتی‌های غیرکنوانسیونی و با تناژ کوچک‌تر از 500جی‌تی، سازمان بنادر با موسسات رده‌بندی داخلی از قبییل رده‌بندی ایرانیان و رده‌بندی آسیا، قراردادهایی را برای نظارت بر اجرای مقررات ملی که توسط سازمان بنادر و دریانوردی تهیه شده، منعقد کرده است.

ج ) شرکت‌های بیمه

برای پاسخ به اینکه شرکت‌های بیمه‌ای در چه ابعادی فعالیت دارند و ارتباط آنها با سازمان بنادر چیست، باید عرض کنم که به طور مستقیم سازمان بنادر و دریانوردی با شرکت‌های بیمه‌ای در ارتباط نیست. مالک هر شناور می‌تواند با معیارهایی که در عرف حمل‌ونقل دریایی برای بیمه کردن کالا و شناور وجود دارد، با یکی از شرکت‌های معتبر قرارداد داشته باشد تا در صورت بروز سوانح پوشش بیمه‌ای داشته باشد.سازمان بنادر بیمه شدن شناورها را اجباری کرده است.

د) مالکان شناورها

معاونت امور دریایی به منظور ارتقای ایمنی دریانوردی به منظور حفظ اموال ملی، همواره با مالکان شناورها در ارتباط است. این ارتباط با برگزاری همایش، جلسات و بعضا کارگاه و دوره آموزشی همراه است. مالکان شناورها در فرآیند ایمنی دریانوردی نقش بسیار مهمی را می‌توانند ایفا کنند، زیرا چنانچه اهمیت مقررات ملی و کنوانسیون‌ها توسط مالکان شناورها به درستی درک نشود، انتظار زیادی نمی‌توان از ارتقای ایمنی دریانوردی داشت. تاکید می‌کنم که تعامل با مالکان شناورها همواره از برنامه‌های اصلی معاونت دریایی است.

باتوجه به مباحث فوق و نظر به اینکه بخش عمده‌ای از تأمین ایمنی دریایی با سازمان بنادر و دریانوردی به عنوان مرجع رسمی دریایی کشور مربوط به آن معاونت محترم می‌شود، لطفا در خصوص هریک از موارد ذیل توضیح کوتاهی ارایه فرمایید.

الف) باتوجه به تعدد بخش‌های تأمین‌کننده ایمنی دریایی، یکپارچگی در ایمنی دریایی چگونه تحقق می‌یابد و منجر به سیستم مدیریت ایمنی دریایی می‌شود؟

در پاسخ به این سوال باید عرض کنم که معاونت دریایی در خصوص تأمین ایمنی یکپارچه دریایی گام‌های مهمی برداشته است. الگوی مورد استفاده در این زمینه برون‌سپاری فعالیت‌هایی است که توان انجام آن در بخش خصوصی وجود دارد.آن دسته از امور که به بخش خصوصی واگذار شده تحت قرارداد مصوب هیأت عامل است. فرآیند نظارت بر نحوه اجرای مفاد قرارداد در متن آن لحاظ شده است. علاوه بر آن با ممیزی‌های دوره‌ای از عملکرد صحیح شرکت‌های طرف قرارداد اطمینان حاصل می‌شود. مهم‌ترین فعالیت‌هایی که در یکپارچه بودن آنها ایمنی دریانوردی تأمین می‌شود، عبارتند از:

استقرار و نگهداری علایم کمک‌ناوبری و چراغ‌های دریایی

اجرای امور لایروبی و هیدروگرافی در بنادر کشور

راهبری سرویس‌های کنترل ترافیک دریایی (VTS) در بنادر کشور

ارایه خدمات دریایی ازقبیل راهنمایی- یدک‌کشی

تأمین و به‌روزرسانی نقشه‌های دریایی (کاغذی و ENC) آب‌های تحت حاکمیت ایران به‌منظور استفاده دریانوردان و انعکاس به مراجع ذی‌ربط بین‌المللی

نظارت بر علمیات پاکسازی شناورهای مغروق در آبراه‌ها و آب‌های تحت حاکمیت

پخش اطلاعات ایمنی دریانوردی از طریق ایستگاه‌های رادیویی ساحلی (Coast Radio Station)

ب ) برنامه‌ریزی دوره‌ای و بازنگری جهت بهبود مستمر در ایمنی دریایی در آن معاونت چگونه صورت می‌گیرد؟

این معاونت علاوه بر به‌کارگیری مولفه‌های سیستم مدیریت کیفیت که در سطح سازمانی به‌طور یکپارچه به کاربرده می‌شود، با انجام ممیزی دوره‌ای مطابق با استانداردهای بین‌المللی به ویژه استانداردهای تدوین‌شده توسط سازمان بین‌المللی دریانوردی (آیمو) اطمینان حاصل می‌کند. در اجرای این فرآیند توجه به کنوانسیون‌ها، آیین‌نامه‌ها و قطعنامه‌های آیمو و رعایت آنها از اهمیت بسیاری برخوردار است. معاونت امور دریایی همواره تلاش خود را بر تأمین و ارتقای ایمنی دریایی با فراهم‌سازی امکانات و سازوکارهای مناسب، معطوف کرده است.

ج ) چشم‌انداز و مأموریت آن معاونت در تحقق اهداف ایمنی دریایی را بیان کنید.

سوال جامعی است، البته این معاونت چشم‌انداز آبراه‌های ایمن را دنبال می‌کند و ایمنی را به عنوان اصل جدایی‌ناپذیر در کلیه فعالیت‌های دریامحور می‌داند. براین اساس و باتوجه به رشد روزافزون فعالیت‌های دریامحور توسعه شناورها و ساخت شناورهای پرسرعت به همراه تغییر در الگوی ترافیک دریایی، منجر به ایجاد تقاضاهای جدید در راستای تأمین ایمنی دریانوردی شده است. از این رو چشم‌انداز و ماموریت معاونت دریایی به شرح زیر قابل بیان است. البته این دو مورد در راستای سند توسعه پنج ساله پنجم و در راستای افق 1404 است:

الف) چشم‌انداز معاونت امور دریایی در خصوص تحقق اهداف ایمنی دریایی:

معاونت امور دریایی در چشم‌انداز خود به دنبال ایجاد شرایط زیر در صنعت کشتیرانی ایران است:

توسعه کشتیرانی باکیفیت در سطح استانداردهای بین‌المللی

حفظ آب‌های کشور به عنوان ایمن‌ترین آب‌های جهان

معرفی کشتی‌های ایرانی به عنوان دارندگان بهترین ایمنی و بهداشت در سطح جهان

ب ) ماموریت معاونت امور دریایی در خصوص تحقق اهداف ایمنی دریایی دستیابی به موارد زیر است:

ترویج کشتیرانی ایمن، دوستدار محیط زیست و کارآمد

برآورده ساختن نیازهای بخش دریایی برای خدمات زیرساختی از طریق تعیین مسیرهای دریایی، راهنمایی کشتی‌ها، جمع‌آوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی دریایی از طریق سیستم‌های مخابراتی نظری کنترل ترافیک دریایی، ارتباطات و ارایه خدمات

ارایه خدمات جستجو و نجات دریایی

ارتقای ایمنی در کشتی‌های ایرانی، صرف‌نظر از اینکه در چه آب‌هایی در حال تردد هستند.

تأمین ایمنی به طور رقابتی برای بخش دریایی کشور با بهره‌گیری از توان بخش خصوصی

باتوجه به توضیحات ارایه‌شده در بخش دریایی سازمان بنادر و دریانوردی، طیف وسیعی از فعالیت‌ها صورت می‌گیرد که به ایمنی دریایی مربوط می‌شود. به عبارت دیگر، هر اقدامی که از سوی معاون امور دریایی صورت می‌گیرد به نوعی به تأمین ایمنی یا پیش‌بینی بهبود ایمنی ختم می‌شود.

۲۰ مهر ۱۳۹۲ ۱۵:۵۹
کد خبر : ۲۵,۹۰۷

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید