مانور دریایی مقابله با مواد خطرناک و سمی در بندر چابهار برگزار شد وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد: رکورد کم سابقه جابجایی بار در بندر شهیدبهشتی چابهار در سال ۹۷/ انتقال کالاهای اساسی سهم استان های شرقی کشور از طریق بندر چابهار/ انجام شش سال فعالیت شبانه روزی برای احداث بندر چابهار دریافت قسط اول ۳۰۰ میلیارد تومانی برای خط آهن چابهار- زاهدان تا چند روز آینده/ خط آهن چابهار- زاهدان تا سال ۱۴۰۰ افتتاح می شود نقش کلیدی بندر چابهار در تامین کالاهای اساسی استان های شرقی/جایگاه ویژه بزرگترین بندر اقیانوسی کشور در رونق سواحل مکران/تبدیل سواحل مکران به قطب جهانی در گرو توجه به حمل نقل دریایی و ترافیک بار تبادل کالایی بندر چابهار با 10 کشور در 11 ماه گذشته/عدم محدودیت سرمایه گذاری و فعالیت کشورهای مختلف در بندر چابهار ضرورت احیا و توسعه صنعت لنج سازی در سیستان و بلوچستان/لزوم راه اندازی مسافرت های دریایی بین بندر چابهار با بنادر داخلی و خارجی/ جاده های پرترافیک استان در اولویت 2 بانده شدن پیام تبریک مدیرکل بنادر و‌ دریانوردی سیستان و بلوچستان به مناسبت روز دانشجو افتتاح 2.5 کیلومتر جاده دسترسی بندر شهید بهشتی با حضور وزیر راه بندر چابهار؛ در ردیف بنادر تراز برتر/راه اندازی خط مسافری دریایی چابهار – مسقط از پایان آذر ماه/ وجود مدرن ترین ترمینال مسافری دریایی کشور در بندر چابهار کسب رتبه برتر توسط بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان در اجلاس استانی نماز
گذر نسیم  دریا از زندگانی ساحل‌نشینان جنوب
حمید ودادی

 

جنوب، افسانه‌ای در میان تمامی افسانه‌هاست. قصه‌ای است ورای همه‌ قصه‌ها. از جنوب که می‌گوییم؛ از هویتی اجتماعی نام می‌بریم که در جامعه‌های جنوب کشور نهادینه و پردازش شده است. بسیاری از عناصر آن از فرهنگ دریا و سازواره‌های متعلق به آن الهام گرفته‌اند و از این جهت دارای ابعاد وسیع‌تری هستند. ابعادی که ریشه‌ آنها، گاه به آفریقا و گاه به هندوستان و آداب مشرقیان مرتبط است.

فرهنگ دریا، فرهنگی برآمده از چگونگی زیستن و آداب زندگی‌ در همجواری با دریاست. کسب روزی و بهره‌مندی مادی از دریا، نحوه زندگی در همسایگی با دریا، سفر دریایی، صیادی و تجارت، شهرسازی و خانه‌سازی خاص جغرافیای شهرهای ساحلی، روش‌ها و شیوه‌های پیوند با تمامی گروه‌های دریا در این فرهنگ اثرگذار بوده‌اند. در این میان نیز باید از احساسات مشترکی یاد کرد که بر اثر تعامل و ارتباط با دریا در قالب شعر و موسیقی و رقص و آواز شکل گرفته‌اند.

فرهنگ دریا، دارای الگوهایی است که روند هویت‌یابی خود را در دو بخش درونی و بیرونی به دست آورده است. این فرهنگ خود ساخته نیست و در ساخته شدن آن، می‌توان از هماهنگ شدن انسان‌ها و رفتارهای اجتماعی آنان با هر آنچه با دریا در ارتباط است(کار، زندگی، زیستن و رفتارهای اقتصادی) یاد کرد.

جنبه‌هایی از فرهنگ از میان تمامی تعاملات و روابط زندگی فردی، خانوادگی، اجتماعی، شغلی، مهاجرت و برقراری دوره‌های دوستانه در محیط‌های کار، محله و همسایگی و گروه‌های اجتماعی رشد و نشر یافته است. رشد «درونی» این فرهنگ به روابط درون جامعه‌ای و رشد «بیرونی» آن به روابط گسترده‌تری که به «هویت اجتماعی ـ جغرافیایی و منطقه‌ای» متصل می‌شود، معنا و ارتباط می‌یابد.

این دو بخش درونی و بیرونی هیچ‌گاه از یکدیگر جدا نبوده‌اند و ابعاد فرهنگی رفتاری آنها  در طول تاریخ، پیوسته عمیق‌تر شده تا که امروز به ما رسیده است. ما امروز شاهد یک فرهنگ عمیقاً تاریخی هستیم که نسل به نسل در جغرافیای اجتماعی و مکانی از آبادان تا بوشهر و از بوشهر تا جاسک، آن را تجربه نموده‌اند.

شرح این فرهنگ برای جریانی زنده از نمایه‌های متعلق به فرهنگ رفتاری مردمان اصیل و شریف این کرانه فرهنگی در زندگی روزمره، می‌تواند ما را با ارزش‌های ناب درونی و بیرونی «فرهنگ جنوب» آشنا سازد. آشنا شدن با این فرهنگ، آشنایی با یکی از «جامع‌ترین و فرهنگ مدارترین» فرهنگ‌های اصیل ملی است.

در این متن پژوهشی با زوایای روشن اجتماعی فرهنگ جنوب از آبادان تا بوشهر و از بوشهر تا جاسک آشنا خواهیم شد. زاویه نگاه ما، «زندگی روزمره» و رویکرد ما به آن «استخراج معانی و مفاهیم کلان فرهنگی» است.

 

          فرهنگ در زندگی روزمره و سبک زندگی

سبک زندگی در جریان زندگی روزمره، روش نوینی در تفسیر و تحلیل فرهنگ‌هاست. در این روش، بر معنا و معانی رابطه‌ واقعی میان «انسان و محیط و فضای زندگی» توجه می‌شود. در این روش «سبک زندگی» چیزی است که ما در دنیای واقعی، آن را می‌بینیم و احساس می‌کنیم. به مفهوم دیگر، اگر خواهان شناخت فرهنگ دریایی هستیم، می‌توانیم از طریق مشاهده‌ سبک زندگی شغلی، سبک زندگی عمومی و سبک زندگی در خانواده و جامعه، پی به معانی و مفاهیم کیفی آن ببریم.

به این ترتیب، از خلال مناسک و آیین‌های زندگی که در تمامی رفتارهای شغلی و حرفه‌ای، خانوادگی (روابط بین فردی،‌مراسم ازدواج، تعامل با سالخوردگان خانواده و کودکان، آشپزی، لباس و پوشاک و ...) و اجتماعی (روابط بین فردی در جامعه، موسیقی، شعر، مبادله اقتصادی و ...) قابل مشاهده است، می‌توان به ویژگی‌ها و صفات ارزشمند فرهنگی پی برد.

فرهنگ دریایی، فرهنگ برخاسته از «کار» و «زندگی» است و به همین دلیل شناخت آن، مستلزم شناسایی روابط و مناسب و آداب فرهنگی جاری در «کار» و «زندگی» است.

 

به طور کلی رفتار ما انسان‌ها ضمن آن‌که تحت‌تأثیر افکار، روان، هدف‌های ما در لحظه‌های زندگی و حتی ویژگی‌های جسمانی ما قرار دارد، تحت‌تاثیر عوامل متعدد فرهنگی هم قرار دارد. دانش و باورهای فرهنگی ما، در رفتار ما خود را نمایان می‌سازد و از این جهت است که «شناخت رفتار»،‌مقدمه‌ای برای ورود به شناخت فردی و فرهنگی است. در این میان، زندگی روزمره و سبک زندگی، مهم‌ترین جلوه آن است.

 

          عناصر فرهنگی در جریان زندگی روزمره و سبک زندگی

نقش مهم فرهنگ را در شکل‌گیری روابط اجتماعی و به ویژه تفاوت‌های رفتاری انسان‌ها در زندگی روزمره و سبک زندگی می‌توان دید. ریشه‌یابی و معنایابی این تفاوت‌ها و تشابه‌ها، ما را به سمت شناخت فرهنگ و تاریخ هدایت می‌کند.

بر این اساس، شناخت مناسک یک رفتار اجتماعی به مانند «میهمان‌داری» و سبک پذیرش میهمان و پذیرایی از میهمان، اقدامی برای شناخت فرهنگ در حوزه روابط اجتماعی و فضای تعاملات انسانی در جامعه است.

از این رو کالبدشکافی چهارگانه‌ای از فرهنگ کار، خانواده، آشپزی و موسیقی می‌تواند تصویری اولیه از فرهنگ رفتاری جنوب را برای ما تبیین‌کند.

 

فرهنگ کار و فعالیت‌های اقتصادی

اقتصاد دو استان بوشهر و هرمزگان، به عنوان دو استان ساحلی کشور در کرانه‌ شمالی خلیج‌فارس، به اضافه‌ کرانه‌ای که جنوب خوزستان را به این دو استان مرتبط می‌سازد، از ده‌ها قرن پیش‌تر، زیربنایی بر تجارت و صید ماهی و صدف و مروارید، لنج‌سازی و لنج‌داری و حمل و نقل دریایی با تأکید بر تجارت دریایی داشته است. جنوب ، از این حیث، مایه‌ یک افتخار تاریخی است. بن‌مایه‌های این افتخار را عناصری به شرح زیر می‌سازند:

-به ارتباط تاریخی سرزمین ما، با دریانوردی ایرانیان، هویت می‌دهند.

-به ارتباط تاریخی ما با فعالیت‌های لنج سازی و لنج‌داری کشور ما به ویژه در موقعیت‌های مکانی بندر کنگ، دیلم، بوشهر، هرمز و بندرعباس تأکید ‌دارند.

-گواه روشنی برای شکل‌گیری پیشینه‌های فرهنگی دریانوردی کلاسیک و سنتی با دریانوردی صنعتی نوین هستند.

در این تاریخ که قرن‌ها از عمر آن می‌‌گذرد، ارزش‌های فرهنگی با ارزشی زاده شده‌اند که نسل به نسل منتقل شده و امروزه جریانی از زندگی روزمره و سبک زندگی حرفه‌ای اصیل‌ترین بخش اقتصادی کشور یعنی لنج‌داران را شکل داد‌ه‌اند. این جامعه، جامعه‌ پدری نسل نوین دریانوردی ماست و حفظ‌ آن، همانند حفظ برترین ارزش‌های تاریخی یک سرزمین است. معرفی قداست و اعتبار این فرهنگ که همواره آمیخته با برترین صفات ارزشی است، جنبه‌ای از رسالت ما را تشکیل می‌دهد.

مناسک و آداب ورود به فضای لنج، رعایت ادب و احترام به مقام ناخدا که حکم پدری بر گروه‌ کاری لنج دارد،‌ وجود اعتبار خانوادگی گروه کاری که به طور عمده فامیل هم هستند و شیوه‌ جاری روابط انسانی و استاد ـ شاگردی که بین پیشکسوتان و نیروهای جوان جاری است، چشمه‌ جوشان فرهنگی است که بازتولید آن، ضامن حفظ یک اعتبار فرهنگی از فرهنگ دریایی جنوب کشور است.

اصالت فرهنگ لنج، بحث اصیلی است که جز در پیوند با مالک و ناخدای لنج کم‌تر می‌توان به زیر و بم‌های فرهنگی آن پی برد. احترام ویژه‌ای که خانواده لنج‌داران برای لنج و حفظ آن قائل‌اند، همانند یک مثنوی است که در پیوند با سبک زندگی حرفه‌ای آنان، می‌توان به معنای تک تک ابیات آن پی برد.

از سوی دیگر، امکان ارتباط از طریق دریا این منطقه را به صورت یک کانون مهم اجتماعی ـ اقتصادی درآورده است و به همین دلیل می‌توان اذعان داشت که ارزش اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی این راه و گذر دریایی، هیچ‌گاه کم‌تر از اهمیت منابع طبیعی نفت و گاز موجود در کف خلیج‌فارس و یا منابع طبیعی و شایان توجه دریایی آن همچون ماهی، میگو، مروارید و مرجان نیست.

شکل‌گیری فرهنگ کار دریایی در کشور ما که مناسکی چون آداب و فرهنگ تجارت دریایی،‌ حمل و نقل دریایی، بندرداری، ساخت لنج و شناور دریایی،‌ تعمیر و نگهداری از لنج و سایر دستاوردهای صنعت دریایی را در ا قتصاد و فرهنگ کار در جنوب کشور شکل داده است. به یقین، پشتوانه‌ای قوی برای ورود به دریانوردی نوین بوده است.

بندر کنگ از قدیمی‌ترین مراکز ساخت انواع لنج‌ها بوده است و کیش و قشم دارای جایگاهی ویژه در تاریخ هزارساله‌ وقایع دریایی جنوب بوده‌اند که پویش و حضور تاریخی این سرزمین‌ها برای تاریخ سرزمین ملی،‌  برگ‌هایی زرین هستند. وجود یک ارتباط فرهنگی ـ عاطفی بین فضای کار دریایی و دریانوردی با فضای خانواده، حامل بارهای ارزشی پایدار در تکریم حرفه دریانوردی بین کانون‌های زیستی باشندگان جنوب است.

نشانه‌های ارزشی این فرهنگ را می‌توان در روابطی دید که بین «خانواده و فضای کار دریایی و شناور» برقرار شده است. آیا تاکنون از خود نپرسیده‌ایم که چرا طول عمر ماندگاری دریانورد در دریانوردی سنتی و کلاسیک ما همواره از یک پایداری قطعی بهره‌مند بوده است؟ به عبارتی، با توجه به غیرصنعتی بودن شناورها، چرا یک پیوند صنعتی قوی بین شاغل و شغل همواره برقرار بوده است؟

 

فرهنگ کار و زندگی روزمره

خانواده و به عنوان مهم‌ترین کانون اجتماعی، همواره یاری پایدار برای پایداری حرفه دریانوردی بوده است. اعضای گروه کار، تا درصدی قابل توجه از اعضای فامیل بوده‌اند. وجود چندگانه‌ای از روابط اجتماعی شکل گرفته حول حرفه تجارت دریایی، صید و صیادی دریایی از صید ماهی گرفته تا صدف و مروارید همه بستری برای شکل‌گیری یک تعلق خاطر به حرفه دریانوردی بوده‌اند که به تار و پود زندگی شکل داده‌اند.

به عنوان مثال آشپزی جنوب، همواره با دریا معنادار است. انواعی از خوراک‌ها، همه از ریشه‌ی ماهی بهره‌مند هستند.

در آشپزی جنوب، همه‌ انتظارها از یک غذای کامل و خوش‌منظر و خوش‌طعم فراهم است.

رنگ غذا، طعم آن، چاشنی‌های آن، تنوع آن، سبک خاص طبخ آن، مزه مطبوع جنوبی آن و مکمل‌های آن، منو و سمفونی کاملی از یک وعده غذایی است. مفهوم آشپزی در جنوب، اقدامی برای سیر شدن نیست،‌ بلکه هنری برای لذت بردن از وجهی از جریان زندگی است!

این هنر، بهره‌مند از تاریخ رشد یافته از سبک غذاهای شرقی (هندوستان و شرق دور) و آفریقایی است. به عنوان نمونه، «کاری» ـ kari ـ یا خورش هندی، از ویژگی‌های بارزی بر خورداراست که «منحصر به فرد بودن» آن را در ضرورت استفاده از یک ادویه خاص و نوع طبخ آن می‌توان دید.

رکن ثانوی آشپزی را در جنوب، نمی‌توان از اصطلاح «نجف دریابندری» دور داشت. به حق «جناب مستطاب آشپزی»، اصطلاح کاملی از فرهنگ آشپزی در جنوب است. فرهنگی که جزو اصلی آن را، دریا می‌سازد! مقوله‌ای که انواعی از خوراک‌های ماهی جنوب گویا و مُعَرف این «جناب مستطاب آشپزی» است!

شکل‌گیری جریانی این چنین، زاده‌ی یک هنر ریشه‌دار است که بین کانون خانواده و کانون کار پردازش شده است. این فرهنگ، زاده‌ی یک ارتباط معنادار بین خانواده و فضای کار است.

در این جریان زنده،‌زندگی، اعتباری خاص دارد و احترام به «زندگی» دارای آدابی است که پیوسته خود را در هر وجهی از زندگی روزمره خود را نمایان می‌سازد. رفتاری سرشار از جهت‌گیری‌های فرهنگی مصرف که خشنود ساختن سلایق، لحظه‌ها و پیوستگی فضای کار و زندگی روزمره را در تاکید خود دارد. بخشی از ارزش کار آشپزی در فرهنگ جنوب، کوشش برای به وجود آوردن فرصتی است که طی آن، خانواده، پیوند و پیوستگی بین دریا و زندگی را احساس کند. طبخ خوراک‌های دریایی، بستری برای حفظ این ارتباط تاریخی ـ فرهنگی بین فضای کار و فضای زندگی روزمره در جنوب است.

فرزندان، فرهنگ کار و زندگی روزمره

توسعه‌ نسلی متاثر از فرهنگ دریایی را باید در وجود فرایند و ظرفیتی دید که پسران را در راستای حرفه‌ی دریانوردی، یا حرفه صید و صیادی پدران پرورش می‌دهد. تداوم و روحیه‌ جاری برای حفظ این تداوم، عملاً دارای ماهیتی فرهنگی و باوری نهادینه شده در فرهنگ جنوب است. این فرهنگ ، با وجود بسیاری از اختلالات ایجاد شده در روند این تداوم، هنوز قابل مشاهده است. این روند و رویه‌های مرتبط با آن، بخشی از اثر درونی فرهنگ دریایی کشور را در جنوب کشور نشان می‌دهد.

این بخشی از هویت فرهنگ جنوب است. قطعاً برای حفظ این اعتبار بین نسلی، لازم است تا به بستر آن، یعنی رونق کار فعالیت‌های دریایی و دریانوردی اقشار کنونی در لایه‌های اجتماعی دریانوردی سنتی ایران، آسیبی وارد نگردد. روند ارتقای تجهیزات فنی و فن‌آورانه لنج‌ها، ارتقای ایمنی کار، ارایه آموزش‌های نوین دریانوردی و توسعه‌ی زیرساخت‌ها برای فعالیت‌ روزآمد آنان،گامی برای حفظ تداوم این بخش از فرهنگ کار و زندگی است.

این نکته را باید به دید مثبتی ارزیابی کرد که به فضای کار لنج، فضای کار تجارت دریایی،‌ فضای کار صید و صیادی، فضای کار مزرعه داری دریایی، فضای کاری پرورش آبزیان و حتی فضاهای کاری صنعتی ـ کارگاهی، به صورت هم‌اندامی فامیلی ـ خانوادگی نگاه می‌شود. این قابلیت و ظرفیتی با ارزش است که می‌تواند در راه‌اندازی کسب و کارهای کوچک و کسب و کارهای مبتنی بر اصول تعاونی، مفید واقع شود. آداب دانی از حرفه‌ پدر، بخشی از هویت شغلی فرزندان را ـ در جنوب کشور ـ تشکیل می‌دهد. این خصلتی عمیقاً برازنده، و برخاسته از جنبه‌های اصیل فرهنگ دریایی است. این گرایش، یعنی گرایش حرفه‌ورزی پسران از گرایش شغلی ـ حرفه‌ای پدران، نمونه‌ای از کارکرد هویت اجتماعی فرهنگ دریایی است. قطعاً ایجاد زمینه‌های تقویت کننده و فراهم ساختن زیربناها و بسترهای لازمه، متضمن حفظ این هویت اجتماعی و تداوم بخشیدن به این گرایش ناب و اصیل است.

به مفهوم دیگر، بر متولیان امور دریایی و دریانوردی است تا این ظرفیت روانی ـ اجتماعی موجود را که در هم فامیلی کارکنان یک شناور سنتی می‌بینند، با راهبردهای مشوقانه‌ی خود، تقویت و ابزارهای عملیاتی ساختن آن را در تبدیل این ایده به پدیده، تدارک، حمایت و پشتیبانی نمایند.

این روند، جزو آن دسته از ارزش‌های فرهنگی و هویت‌های اجتماعی اصیل است که در همین زمان نیز برجسته مانده است. در حال حاضر درصد قابل توجهی از کارکنان و گروه یک لنج را، هم‌اندامی فامیلی تشکیل می‌دهد. قطعاً، این ویژگی، جزوی از فرهنگ دریایی در جریان فرهنگ کار و زندگی روزمره است که می‌تواند بستری برای تقویت جنبه‌های مثبت برای توسعه‌ی کار دریایی و فرهنگ دریایی باشد.

در این میان لازم است تا دانسته شود، قاعده و نهاده لنج‌داری سنتی کشور، نمایه‌ای اصیل در دریانوردی منطقه‌ای است. در این ارتباط، ارتقای سطح فن‌آوری این ناوگان دریایی و آموزش گروه‌های کاری آن، در درجه‌ اول، به بحث توجه به هویت اجتماعی و فرهنگ دریایی است و در وهله‌ دوم، اتخاذ یک تمهید دلالت گرانه برای تقویت دریانوردی صنعتی کشور است. فراموش نشود که از نگاه بومی و ضرورت‌های منطقه‌ای، پرداختن به این‌گونه از فعالیت‌های دریانوردی (تجاری، صیادی و مسافری) به مفهوم پرداختن به یک رکن اقتصادی در زیربخش هویت‌های خاص حرفه‌ای است که ریشه در اصالت‌های فرهنگی و هویت‌های اجتماعی دارد. در این ارتباط بین موضوع شخصی (فرزندان دریانوردان سنتی) و امر اجتماعی ـ فرهنگی (فرهنگ دریایی کشور و حوزه فعالیت‌ لنج‌ها) خصلتی مبتنی بر پایداری حرفه دریانوردی سنتی مطرح است.

در فرهنگ جنوب کشور، منزلت فرزندان و منزلت کار همواره برخوردار از جایگاه ارزشی خاص هستند. به همین دلیل، نقش حمایتی پدران آن است تا به واسطه‌ ایجاد زمینه‌های کار فرزند، منزلت فرزند را ارتقا و به وظایف پدرانه خود عمل کنند. در این ارتباط فراموش نشود که تحقق امر ازدواج، دارای پیوندی عمیق با موضوع کار است.

 

موسیقی، فرهنگ کار و فرهنگ زندگی

موسیقی، همواره و به عنوان یکی از موضوع‌ها برای شناخت فرهنگ‌ها بوده و هست و خواهد بود. گفته‌اند .... «آن جا که سخن پایان می‌یابد، موسیقی آغاز می‌شود» و به راستی (بر اساس آن چه که در صفحه 168 جواهرالاسمار آمده است):  «برای شناخت وجود آدمی و نیکی و بدی و خیر و شرش، هیچ محکی همچو نواخت موسیقی و نغمه‌ی ارغنون و نوای باربدی و نکیسایی نیست».

موسیقی جنوب، عمیقاً، منشا از فرهنگ کار و الهام از فرهنگ زندگی دارد. عشق به کار و عشق به زندگی جزوی از علت پایداری مرد و زن جنوبی را برای زیستن در جنوب رقم می‌زند. از این نکته بگذریم که ما برای عشق، احترام و قداستی خاص قایل هستیم. حق نیز چیزی جز این نیست که:

 

عشق دردانه است و من غواص و دریا میکده                    سر فرو بردم در اینجا تا کجا سر بر کنم

عشق برای ما، بسیاری احترام دارد. برای ما فرهاد کوه‌کن و مجنون صحرا گرد را پرورش داده است. به مردم هند «رام» نغمه‌پرداز را هدیه می‌کند، تا نام شیرین و لیلی و سیتا جاودانه بماند و سخن وران و نویسندگان را، انگیزه به سرودن شعر دهد. به هر حال: عشق از همه کس پهلوان‌تر است. چنین نکته‌ای برای موسیقی جنوب حامل بار معنایی ویژه‌ای است، بار معنایی ویژه‌ای که بخشی از موسیقی جنوب (به ویژه موسیقی بوشهر) روایت از کار و زندگی و حکایت از «عشق شرقی» دارد! موسیقی جنوب جدای از فرهنگ کار و فرهنگ زندگی نیست، و همین نجابت خاصی به موسیقی بوشهر و جنوب کشور داده است.

در این فرهنگ موسیقایی که از فرهنگ دریا، هیچ فاصله‌ای ندارد، هر «نت» و هر حرکت رقص‌گون گروه نوازندگان، تجلی فضای کار و فضای زندگی است..

اتخاذ تمهید مناسب برای ترویج این موسیقی، اقدامی در راستای ترویج فرهنگ برای دوگانه‌ی «فرهنگ کار» و «فرهنگ زندگی»  است.

 

 

 

 

 

 

 

 

در جنوب، چهارگانه‌ خانواده، کار، فرهنگ دریا و زندگی روزمره در پیوندی «زیستی» قرار دارند. پیوند پویای این چهارگانه، قابلیتی برای عمق دادن به روندهای فرهنگی و فرایندهای حرفه و اقتصاد مبتنی بر دریا است. این‌ها همه، وجهی از هویت جنوب را می‌سازند. چنین ویژگی‌های فرهنگی، مرزهای عاطفی و ارزشی خاصی است که پیوسته هویت و فرهنگ دریایی را بازتولید می‌کند. وجود این احساس نمادین و تلاش برای تداوم موجودیت آن، تنها شیوه‌ی دفاعی ممکن برای دفاع از فرهنگ کار و فرهنگ زندگی در جنوب است. فرهنگ کار و فرهنگ زندگی مردم جنوب که متجلی در زندگی آنان است، نشان دهنده تعبیر مشترکی از نگاه اصیل مردمان خوب و پاک و شریف به جریان کار و جریان زندگی است. در جنوب، چیزی فراتر از اجتماع مطرح و جاری است و آن وجود تصویری از فرهنگ و عشق این مردمان به کار و زندگی در کرانه‌ی خلیج‌پارس است.

نمادهای فرهنگی موجود در جنوب چترهای گسترده‌ای هستند که زیر سایه‌ی آن‌ها، می‌توان انتظار شکوفایی انواعی از تنوع‌ها را به کار، زندگی و جریان زندگی روزمره، مشاهده کرد.

اولین منظر پرسوی نگاه ما به این نوع از روایت کار و زندگی، تلاش خانواده‌ها در چارچوب فعالیت‌های دریانوردی کلاسیک ایران است که مرد و زن و فرزندان، هم اندام این بنای کهن، تلاش می‌ورزند. این نوع از دریانوردی، پشتوانه‌ی حقانه‌ای برای دریانوردی معاصر است. هم‌چنین، پیشینه و سابقه‌ی هزاران سال دریانوردی آن، جنبه‌ای خاص از هویت و اعتبار دریانوردی ایرانیان است. یافتن علت پایداری آن و به طول تاریخی چنین طولانی، رازی آشکار از عشق و علاقمندی و همبستگی فرهنگی با آن است.

به راستی که جنوب .... افسانه‌ای در میان تمامی افسانه‌هاست!

 

سو تیتر ها :

* اقتصاد دو استان بوشهر و هرمزگان و به عنوان دو استان ساحلی کشور در کرانه‌ شمالی خلیج‌پارس، به اضافه‌ کرانه‌ای که جنوب خوزستان را به این دو استان مرتبط می‌سازد، از ده‌ها قرن پیش‌تر، زیربنایی بر تجارت و صید ماهی و صدف و مروارید، لنج سازی و لنج‌داری و حمل و نقل دریایی با تاکید بر تجارت دریایی داشته است

*در این تاریخ که قرن‌ها از عمر آن می‌‌گذرد، ارزش‌های فرهنگی با ارزشی زاده شده‌اند که نسل به نسل منتقل شده و امروزه جریانی از زندگی روزمره و سبک زندگی حرفه‌ای اصیل‌ترین بخش اقتصادی کشور یعنی لنج‌داران را شکل داد‌ه‌اند

* احترام ویژه‌ای که خانواده لنج‌داران برای لنج و حفظ حرمت آن قایل‌اند، همانند یک مثنوی است که در پیوند با سبک زندگی حرفه‌ای آنان، می‌توان به معنای تک تک ابیات آن پی برد

*شکل‌گیری فرهنگ کار دریایی در کشور ما که مناسکی چون آداب و فرهنگ تجارت دریایی،‌حمل و نقل دریایی، بندرداری، ساخت لنج و شناور دریایی،‌تعمیر و نگهداری از لنج و سایر دستاوردهای صنعت دریایی را در ا قتصاد و فرهنگ کار در جنوب کشور شکل داده است. به یقین، پشتوانه‌ای قوی برای ورود به دریانوردی نوین بوده است

*توسعه‌ نسلی متاثر از فرهنگ دریایی را باید در وجود فرایند و ظرفیتی دید که پسران را در راستای حرفه‌ی دریانوردی، یا حرفه صید و صیادی پدران پرورش می‌دهد. تداوم و روحیه‌ جاری برای حفظ این تداوم، عملاً دارای ماهیتی فرهنگی و باوری نهادینه شده در فرهنگ جنوب است

*در فرهنگ جنوب کشور، منزلت فرزندان و منزلت کار همواره برخوردار از جایگاه ارزشی خاص هستند. به همین دلیل، نقش حمایتی پدران آن است تا به واسطه‌ ایجاد زمینه‌های کار فرزند، منزلت فرزند را ارتقا و به وظایف پدرانه خود عمل کنند. در این ارتباط فراموش نشود که تحقق امر ازدواج، دارای پیوندی عمیق با موضوع کار است

 

۹ مهر ۱۳۹۳ ۱۳:۱۶
کد خبر : ۳۰,۰۶۶

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید