ثبت رکورد ٢٨ درصدی ترانزیت خارجی در دروازه ملل / واردات ۶۱ هزار تن گندم اهدایی هند به افغانستان از طریق بندر شهید بهشتی چابهار/ ویترین متنوع بزرگترین بندر اقیانوسی کشور در ترانزیت خارجی بهره برداری از پنج پروژه بزرگ عمرانی و تجهیزاتی بندر چابهار تا پایان سال/ پروژه های عمرانی بندر چابهار با بیش از ۴۶۰ میلیارد تومان اعتبار و اشتغال زایی مستقیم 708 نفر در دست اجراست گامی دیگر در مسیر رونق تجارت بندر چابهار/ورود اولین محموله شکر صادراتی هند به افغانستان پیام تبریک مدیر کل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان به مناسبت روز کارمند لزوم هم افزایی دستگاه های اجرایی جهت احیای سفرهای دریایی از دروازه ملل/ اشتغال نیروی های بومی در پروژه های عمرانی بندر شهید بهشتی/همت والای بندر چابهار در توسعه زیرساخت ها با عملیات تیم تخصصی بندر چابهار شناور به گل نشسته از ساحل جدا شد پیام تبریک مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان به مناسبت هفته دولت تداوم انتقال محموله های ترانزیتی گندم اهدایی هند به افغانستان از طریق بندر چابهار/هم افزایی دستگاه های اجرایی استان لازمه پایداری ترانزیت کالا نشست رئیس و اعضای هیأت علمی دانشگاه علم و صنعت در بندر شهید بهشتی چابهار/ارتقاء دانش فنی مدیران و کارکنان بندر چابهار صادرات اولین محموله سنگ کوپ مرمر از طریق بندر شهید بهشتی چابهار/ استفاده از ظرفیت های استراتژیک بندر چابهار برای صادرات کالای معدنی
علی‌اکبر مرزبان ، مدیرکل امور دریانوردان و سازمان‌های تخصصی بین‌المللی سازمان بنادر و دریانوردی و مسئول دبیرخانه هماهنگی‌های ارگان‌های دریایی کشور:

علی‌اکبر مرزبان یکی از مدیران شناخته‌شده سازمان بنادر و دریانوردی ایران است. او فوق‌لیسانس حقوقش را از ایران گرفت و در ادامه موفق شد تا فوق‌لیسانس مدیریت‌های دریایی را از دانشگاه جهانی دریانوردی اخذ کند. مرزبان در حال حاضر دانشجوی دکترای حقوق بین‌الملل عمومی است. در کارنامه او علاوه بر نوشتن چندین مقاله در حوزه حقوقی و دریایی، تهیه‌ی کتابی تحت عنوان «سازمان بین‌المللی دریانوردی و نقش آن در توسعه صنعت کشتیرانی و حقوق بین‌الملل دریایی» نیز به چشم می‌خورد. مرزبان که در حال حاضر سفیر دریایی سازمان جهانی دریانوردی در ایران است، کارش را به‌عنوان کارشناس حقوقی و قراردادها از بندر امام خمینی (ره) آغاز کرد و در ادامه مسئول حقوقی بنادر و دریانوردی استان خوزستان شد. او بعد از اخذ فوق‌لیسانس مدیریت دریایی به ایران بازگشت و به‌عنوان مدیر بنادر و دریانوردی آبادان مشغول به‌کار شد. او در سال 1385 به‌عنوان نماینده دائم ایران در آیمو انتخاب شد و بعد از هشت سال به ایران بازگشت تا در ابتدا به‌عنوان مشاور مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی فعالیت کند و بعد هم «مدیرکل امور دریانوردان و سازمان‌های تخصصی بین‌المللی» بشود. ماهنامه «بندر و دریا» برای پیگیری تلاش‌های سازمان بنادر و دریانوردی در حوزه ایجاد فرصت‌های برابر شغلی در صنعت دریایی و رویدادهای دریایی مهمی که قرار است مهم‌ترین آن‌ها در سال 2021 در ایران برگزار شود و دیگر امکان‌هایی که سازمان بنادر و دریانوردی پیش روی زنان فعال در عرصه دریایی قرار داده با او گفت‌وگو کرده است. شرح این گفت‌وگو در ادامه مطلب آمده است. 

حضور زنان در جامعه دریایی کشور را چطور ارزیابی می‌کنید؟

در حوزه بندری و دریایی حوزه فعالیت زنان را می‌توان به سه حوزه مشخص تقسیم کرد. اول حوزه کار بر روی کشتی به‌عنوان دریانورد یا خدمه کشتی‌های مسافری، دوم حوزه فعالیت‌های دریایی نظیر کاری که شرکت‌های کشتیرانی و کشتی‌سازی و محیط‌زیست دریایی و نهادهای دولتی دریایی انجام می‌دهند و سوم هم کار در ستاد بنادر. از یک منظر دیگر هم می‌شود فعالیت‌ها را در دو بخش دریا و خشکی تقسیم کرد. بخشی از این امور مربوط به کار در دریا است که در دنیا بیش از دو درصد از دریانوردان را زنان تشکیل می‌دهند و بیش از 98 درصد از دریانوردان دنیا را مردها تشکیل می‌دهند. سختی‌های کار بر روی کشتی و البته آموزه‌های دینی و باورهای سنتی در جوامع مختلف یکی از دلایلی است که موجب شده استقبال زن‌ها در کل دنیا نسبت به این حرفه بسیار اندک باشد.

از طرف دیگر روحیه زنان و ظرافت‌های روحی و روانی و ویژگی‌های جسمی‌ که آن‌ها دارند و البته نقش‌های خاص زنان در جامعه نظیر نقش مادری به‌طور طبیعی موجب شده تا چندان نسبت به این شغل استقبال زیادی از خود نشان ندهند. هرچند در کشور ما و بسیاری از کشورهای دیگر در این مورد منع قانونی وجود ندارد. در این مورد لازم است بگوییم در کشتیرانی تعریف مشخصی از مشاغل سخت ارائه نشده است و بنابراین تا قبل از تعیین چنین عنوان دقیقی حضور بانوان در مشاغل دریایی با هیچ منع قانونی مواجه نیست. همین حالا که داریم باهم صحبت می‌کنیم یکی از زنان ایرانی افسر دوم کشتی است و روی کشتی کار می‌کند. در بخش خدمه هم، 30 زن در بخش خدمه‌های کشتی مسافری در حال حاضر حضور دارند که آموزش‌های مختلف را دیده‌اند و مدارک لازم برای این کار را هم اخذ کرده‌اند و حالا به‌عنوان خدمه در سفرهای بندرعباس تا قشم خدمت‌رسانی می‌کنند.

از این بخش که بگذریم عمده فعالیت‌های زنان در حوزه جامعه دریایی در روی خشکی صورت می‌گیرد. ساخت کشتی‌ها، بازیافت آن‌ها، تعمیرات کشتی‌ها هم بیشتر در سواحل و روی خشکی صورت می‌گیرد و از جمله عرصه‌هایی است که زنان در آن فعالیت دارند. مسائل پژوهشی و زیست‌محیطی دریا هم طبیعتا روی خشکی صورت می‌گیرد و نهادهای دولتی و خصوصی حوزه دریایی هم در خشکی فعالیت می‌کنند که اين موارد هم زمینه‌هایی برای حضور زنان در جامعه دریایی به‌حساب می‌آیند. به‌علاوه، در سازمان بنادر و دریانوردی هم که مرجعی دولتی است، در بخش‌های مختلف از حضور زنان استفاده می‌شود. آن‌ها حتی به‌عنوان کارشناس ایمنی دریایی و کارشناس حفظ محیط‌ زیست دریایی، نیروهای توانمندی هستند. در بنادر در بخش امور بندری نیز به‌عنوان کارشناس حضور دارند و به‌خوبی کار می‌کنند.

آیا می‌توان گفت که محدودیتی برای حضور زنان در عرصه مدیریتی مشاغل دریایی وجود دارد؟

حضور در این حوزه به دو عامل اصلی بستگی دارد. اول این‌که زنان خودشان را باور داشته باشند و دوم این‌که توانمندی‌هایشان را به‌خوبی نشان دهند. به‌طورکلی در سازمان بنادر و دریانوردی محدودیتی برای حضور زنان در مشاغل مختلف وجود ندارد. در حوزه مربوط به فعالیت شرکت‌های کشتیرانی، خانم حویزاوی یکی از مدیران موفق است و بسیاری از نیروهای شرکت او هم از زنان هستند. در اوج کار فعالیت دریایی هم خانم ماندانا منصوریان، پنج سالی است به‌عنوان نماینده ایران در سازمان جهانی دریانوردی مشغول به فعالیت است و به‌عنوان نایب‌رئیس کمیته فنی آیمو هم انتخاب‌شده است. در حوزه مدیریت توسعه منابع انسانی هم زنانی داریم که در سطح رئیس اداره مشغول به کار هستند. به‌علاوه، در قسمت معاونت توسعه زیربنایی سازمان، زنان زیادی مشغول به کار هستند. سازمان بنادر و دریانوردی آن‌قدر به زنان ایرانی فعال در حوزه دریایی بها داده که نماینده دائم ایران در سازمان جهانی دریانوردی را از میان آن‌ها انتخاب کرده است.  

با این توضیحات آیا فضای برابر شغلی در سازمان بنادر و دریانوردی در فعالیت‌های دریایی کشورمان وجود دارد یا این‌که قبلا مقدماتش وجود داشته و حالا برنامه‌ای برای بهبود وضع دارید؟

در سازمان بنادر و دریانوردی سیستم امتحان و گزینش برای جذب نیرو برقرار است. توجه اصلی در این‌جا روی فعالان دریایی بخش خصوصی است. در جلسات متعددی با آن‌ها صحبت‌هایی انجام‌شده و از آن‌ها خواسته‌ایم به توانمندی‌های زنان هم توجه داشته باشند. به‌عنوان‌مثال انجمن صنفی دریانوردان چند وقتی است کمیته بانوان را فعال کرده و در این زمینه هم کارهای خوبی انجام داده است. انجمن صنفی دریانوردان تجاری ایران هم به‌عنوان یکی دیگر از انجمن‌های فعال که در پیگیری امور دریانوردان جدیت مثال‌زدنی دارند، کارهای خوبی در این زمینه انجام داده‌اند. بحث‌های فراوانی انجام‌شده که آیا برابری شغلی بین دریانوردان ایرانی وجود دارد یا خیر؟ در بیست و ششمین دوره همایش ارگان‌های دریایی در بهمن‌ماه سال گذشته این بحث مطرح شد و در یکی از بندهای بیانیه‌ی پایانی آن همایش از شرکت‌های فعال درخواست کردیم تا حد ممکن از توانمندی‌های فعالان دریایی در کشتی‌هایی که مالکیت و پرچم ایرانی دارند، استفاده شود تا بحث اشتغال نیروهای بومی در کشتی‌های ما رونق بیشتری پیدا کند. در حال حاضر بانک اطلاعاتی از رده‌های شغلی تمام دریانوردان ایرانی راه‌اندازی شده تا بتوان با استفاده از آن، از توانایی نیروهای فعال در حوزه دریایی استفاده کرد.

در حوزه آموزش چند سالی است که سازمان بنادر و دریانوردی برای اولین بار گواهینامه دریایی برای بیش از 160 نفر از زنان ایرانی را صادر کرده است. سئوال این‌جاست که از منظر آموزشی آیا این امکان وجود دارد که عموم زنان بتوانند در این امتحان و دوره‌های آموزشی شرکت کنند؟

در حال حاضر بیش از 40 موسسه آموزشی، مجوز خودشان را از سازمان بنادر و دریانوردی گرفته‌اند. دانشکده‌های دیگری هم هستند که مجوزشان را از وزارت علوم دریافت کرده‌اند و در این زمینه فعالیت دارند. موسسات آموزشی که از طرف ما مجوز گرفته‌اند و فعالیت می‌کنند این امکان را پیش روی علاقه‌مندان قرار داده‌اند تا در دوره‌های آموزشی موردنظر شرکت کنند و بعد از پشت سر گذاشتن امتحان‌های مربوطه که سازمان بنادر و دریانوردی برگزار می‌کند، گواهینامه لازم را اخذ کنند. در واقع وقتی صلاحیت آن‌ها احراز شد، می‌توانند مدرک شایستگی دریانوردی را اخذ کنند و بعد هم برای ارتقا باید دوباره دوره‌هایی را پشت سر بگذارند و در آزمون مربوطه شرکت کنند. ما شرایط شرکت در امتحانات لازم را در سایت سازمان بنادر و دریانوردی درج می‌کنیم و فراخوان عمومی برنامه امتحانات ( که هم در تهران و هم در بنادر ایران ارائه‌شده) اعلام می‌شود و هر کس علاقه‌مند باشد و شرایط لازم را نیز داشته باشد، می‌تواند در این دوره‌ها شرکت کند و آزمون‌های لازم را پشت سر بگذارد. به‌عنوان‌مثال همان‌طور که قبل‌تر گفتم، یکی از زنانی که امتحان‌داده و حالا به درجه افسر دومی رسیده، خودش علاقه‌مند بود و بعد از پشت سر گذاشتن امتحان‌های مربوطه شایستگی دریانوردی را به دست آورد. هیچ‌وقت سازمان بنادر و دریانوردی مانع حضور زنان در این زمینه نبوده است؛ اما باید بپذیریم که زنان بیشتر ترجیح می‌دهند با انجام کارهای روی خشکی در حوزه دریایی فعالیت کنند.

با توجه به این‌که هر روز شاهد ورود فناوری‌های تازه در زمینه دریانوردی هستیم بسیاری از فعالان صنعت دریایی معتقدند تا نهایتا 20 سال آینده شناورهای بدون سرنشین وارد بنادر ایران هم می‌شوند و بنابراین مشاغل تازه‌ای ایجاد می‌شوند که فعالیت در آن‌ها نیازمند آموختن مهارت‌های جدید است. برای حضور زنان در آن شاخه‌ها نیازمند فرهنگ‌سازی هستیم. در حوزه فرهنگ‌سازی در این زمینه چه اقداماتی انجام داده‌اید؟

شعار روز جهانی دریانورد امسال و روز جهانی دریانوردی دقیقا معطوف به توجه کردن به همین فضاهای جدید است. سعی شده تا در زمینه مهارت‌هایی که می‌توانند میزان استقبال نیروی کار شایسته اعم از زنان و مردان توانمند ایرانی را به صنعت دریانوردی بیشتر کنند ترویج شوند. در همایش سال گذشته ارگان‌های دریایی هم، یکی از زنان فعال در حوزه دریانوردی سخنرانی در مورد حضور زنان در عرصه‌های مختلف دریانوردی ارائه داد. تک‌تک این اقدامات اشاره‌ها و تلاش‌هایی است برای ایجاد فرصت برابر. مجموعه فعالیت‌هایی که در این حوزه انجام می‌شود می‌تواند فضایی برای  فرصت‌های شغلی جدید برای زنان علاقه‌مند به حضور در صنعت دریایی فراهم کند. در این زمینه سعی کرده‌ایم از ظرفیت دبیرخانه همایش ارگان‌های دریایی کشور، برای ایجاد فرصت‌های برابر شغلی استفاده کنیم.

مهم‌ترین اهداف سازمان بنادر و دریانوردی از برگزاری روز جهانی دریانورد در ایران چیست؟

برگزاری روز جهانی دریانوردی در حوزه اشاعه فرهنگ دریایی نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای دارد. اول از همه وقتی این رویداد برگزار می‌شود نگاه رسانه‌های ایران به سمت سازمان بنادر و دریانوردی و فعالان عرصه دریانوردی معطوف می‌شود و با پوشش خبری این رویداد، بخش زیادی از مردم با تلاش‌های دریانوردان کشورمان آشنا می‌شوند. در این مراسم مقامات کشوری و لشکری و بسیاری از شرکت‌های خصوصی و دولتی فعال در حوزه صنعت دریایی حاضر می‌شوند و این فرصت فراهم می‌شود که خبرنگاران با گفت‌وگو با صاحب‌نظران، فعالیت‌های صورت گرفته در حوزه دریایی را در رسانه‌هایشان انعکاس بدهند و دیدگاه‌ها و سخنرانی‌هایی که صورت می‌گیرد را منتشر کنند. انتشار گسترده این محتوای رسانه‌ای یک امتیاز بزرگ برای اشاعه فرهنگ دریانوردی در سطح جامعه ایران است.

در سال 2021 قرار است همایش روز جهانی دریانوردی در ایران برگزار شود. این رویداد مهم قطعا بر توانایی ایران در حوزه دریایی تاثیر بسزایی خواهد گذاشت. سازمان بنادر و دریانوردی برای برگزاری این رویداد مهم چه برنامه‌هایی دارد؟

در ابتدا لازم است کمی درباره این رویداد صحبت کنم. می‌دانید که روز جهانی دریانوردی هرساله 26 سپتامبر برگزار می‌شود. ما در ایران از آن روز به بعد هفته دریانوردی را برگزار می‌کنیم. امسال اما روز جهانی دریانورد و روز جهانی دریانوردی را با هم ادغام کردیم و بنا شد 27 مردادماه آن را برگزار کنیم. البته امسال هم هفته‌ی اول دریانوردی، فانوس دریایی فعال خواهد شد و دیدارهایی با فعالان دریایی خواهیم داشت اما تقارن هفته روز جهانی دریانوردی با ماه محرم، موجب شد تا تاریخ برگزاری مراسم‌های مربوط به این روز را به مردادماه تغییر بدهیم. سازمان جهانی دریانوردی به‌عنوان بزرگ‌ترین مرجع دریانوردی دنیا، هر سال در همان تاریخ اصلی در مقر رسمی آیمو، مراسمی را برگزار می‌کند. البته آیمو حدود 25 سال است که مراسمی را به موازات روز جهانی دریانوردی به‌عنوان رویداد موازی روز جهانی دریانوردی برگزار می‌کند. با پیشنهاد مدیرکل آیمو و تصویب شورای آیمو هرسال این مراسم در یکی از 174 عضو سازمان جهانی دریانوردی برگزار می‌شود. در سال 2013 که من به‌عنوان نماینده ایران در آیمو حضور داشتم، این پیشنهاد را از سوی ایران مطرح کردم که ما هم بتوانیم میزبان رویداد موازی روز جهانی دریانوردی در ایران باشیم.

خوشبختانه در سال 2015 با این پیشنهاد موافقت شد و قرار شد در سال 2021 ایران میزبان این رویداد باشد. این رویداد موازی در واقع به‌صورت مشترک توسط آیمو و کشور میزبان، مدیریت و برنامه‌ریزی می‌شود و طی دو روز هم برگزار می‌شود. در این برنامه از مقامات دریایی کشورهای مختلف عضو تا سطح وزیر و مقامات مراجع دریایی کشورها دعوت می‌شود تا در رویداد موازی حضورداشته باشند. می‌توان گفت که این رویداد بزرگ‌ترین رویداد دریایی جهان به شمار می‌رود. این مراسم از این حیث برای ما مهم است که این فرصت را داریم تا میزبان مقامات عالی دریایی کشورهای عضو آیمو باشیم و بسیاری از مقامات بین‌المللی و دبیر کل آیمو هم در ایران حضور پیدا خواهند کرد. در این بازه زمانی، به‌طور حتم نگاه تمام رسانه‌های جهان متوجه برگزاری این رویداد خواهد بود. تعداد زیادی از مقامات داخلی و خارجی هم در این رویداد شرکت خواهند کرد و دست کم از 50 کشور جهان مهمان‌هایی به ایران خواهند آمد. این رویداد فرصتی است تا توانمندی‌ها و قابلیت‌های خودمان را ارائه بدهیم.

چندین پنل تخصصی با هماهنگی و مشورت آیمو در بازه‌یِ دو روزه رویداد موازی برپا می‌شود و برای 174 کشور عضو دعوت‌نامه‌هایی ارسال می‌شود تا در ایران حضورداشته باشند. البته صحبت کردن در مورد جزئیات این رویداد خیلی زود است اما تا سال آینده جزئیات برگزاری این رویداد مشخص خواهد شد. البته از همین‌الان تعامل با آیمو را برای برگزاری این رویداد آغاز کرده‌ایم و از ابتدای سال آینده‌ی شمسی مقدمات این کار را فراهم خواهیم کرد. احتمال این‌که در آن سال برگزاری مراسم فعالان عرصه داخلی را با مراسم رویداد موازی یکی کنیم، وجود دارد. برگزاری این اتفاق نیازمند مشارکت تمامی فعالان عرصه دریایی کشور است و امیدواریم با همراهی هم به نتایج خوبی برای ارائه توانمندی‌های ایران در صنعت دریانوردی برسیم. همان‌طور که می‌دانید ایالات‌متحده آمریکا از برجام خارج‌شده و هدفش آن است که ایران را در کلیه نشست‌ها و محافل بین‌المللی به انزوا بکشاند. ما می‌توانیم با برگزاری شکوهمند این رویداد هم خط بطلانی به این طرز فکر ظالمانه بزنیم و هم از منافع خودمان در حوزه صنعت دریایی در جهان به بهترین نحو دفاع کنیم. ما در بخش حمل‌ونقل دریایی در نوک پیکان این حملات قرارگرفته‌ایم، بنابراین برگزاری این رویداد بهترین فرصت برای اثبات حقانیت جمهوری اسلامی ایران است.|

۲۸ مرداد ۱۳۹۸ ۱۰:۰۸
کد خبر : ۴۷,۶۹۰

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید