ارائه خدمات پزشکی مرکز جستجو و نجات دریایی بندر چابهار به کشتی عبوری رشد 330 درصدی واردات کالاهای اساسی از طریق بندر چابهار/ ترانزیت کالا از دروازه ملل 157 برابر شد متصل شدن 1900 کیلومتر از راههای کشور به شبکه ریلی تا پایان سال/ ریل گذاری 700 کیلومتر در بندر چابهار تا پایان امسال اجرای طرح احضار پرسنل و گشت تجمیعی یگان حفاظت در بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری چابهار گام های توسعه ای سازمان بنادر و دریانوردی در مسیر توسعه سواحل مکران/ آغاز واگذاری موج شکن های چند منظوره مردمی در سواحل مکران دهلی نو به دنبال گسترش همکاری ها با ایران در بندر چابهار است موقعیت استراتژیک بندر چابهار برای فعالان اقتصادی/ کاهش مسیر حمل و نقل دریایی با استفاده از بندر چابهار بیان دیدگاه ها و بررسی مشکلات سرمایه گذاران بخش خصوصی/ تلاش حداکثری در جهت تسهیل و رفع موانع و مشکلات پروژه های سرمایه گذاری /تسریع در پروژه ها و حمایت از بخش خصوصی عامل رشد و توسعه اقتصادی استان بسته های تشویقی دروازه ملل برای صاحبان کالا و خطوط کشتیرانی/ تخفیفات بی نظیر بندر چابهار در زنجیره حمل و نقل دریایی/ از تخفیفات 87 درصدی هزینه انبارداری تا معافیت 100 درصدی در تخلیه کانتینرهای خالی پیشرفت برنامه ها و افزایش ظرفیت؛ جلوه ای از تلاش جهادگونه کارکنان بندر چابهار/ رشد ۹۵ درصدی صادرات کالاهای غیرنفتی از بزرگترین بندر اقیانوسی کشور
دبیر انجمن صنفی دریانوردان ایران از توانمندسازی زنان در عرصه دریانوردی می‌گوید:
باید به سراغ مهارت‌های جدید برویم
توانمندسازی زنان در حوزه دریانوردی درست مثل هر شاخه‌ی دیگری نیازمند اقدامات فرهنگی جدید  و دامنه‌دار است. به نظر می‌رسد که محدودیت‌های فرهنگی که در زمینه فعالیت زنان در مشاغل دریایی وجود دارد، بیش از هر زمان دیگری نقش انجمن صنفی دریانوردان ایران را به فعالان حوزه دریایی یادآور می‌شود. آخر رایزنی صنوف کارگری با کارفرمایان و نیروهای بخش دولتی به‌احتمال از رسالت‌های غیرقابل‌انکار انجمن صنفی به‌حساب می‌آید. این‌که صنف برای تحقق شعار سازمان جهانی دریانوردی چه سیاست‌هایی را در پیش‌گرفته و با چه چالش‌هایی مواجه است می‌تواند دلایلی برای گفت‌وگو با یکی از اعضای هیئت‌مدیره انجمن صنفی دریانوردان ایران باشد. سامان رضایی از دریانوردان شرکت ملی نفتکش ایران است. او هشت سال در دریا حضور داشت و حالا هشت سالی است در دفتر مرکزی شرکت ملی نفتکش ایران مشغول به کار است. رضایی از سال 1391 همکاری‌اش را با انجمن صنفی دریانوردان ایران آغاز کرد و مدتی است علاوه بر حضور به‌عنوان نایب رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی، به‌عنوان دبیر اجرایی انجمن هم کار می‌کند. با او درباره دلایل انتخاب شعار سازمان جهانی دریانوردی در سال 2019 و راه‌های تحقق این شعار، گفت‌وگو کرده‌ایم.
اصلا چرا سازمان جهانی دریانوردی برای روز جهانی دریانوردی در سال 2019 سراغ این شعار رفت؟
طبق آمار ارائه‌شده توسط اتحادیه مالکان کشتی ICS و مجموعه BIMCO در حال حاضر در حدود یک میلیون و 600 هزار نفر دریانورد بر روی 53 هزار شناور تجاری در دنیا مشغول به کار و تلاش هستند که از این تعداد در حدود 870 هزار نفر را ملوانان و در حدود 770 هزار نفر را افسران تشکیل می‌دهند. خوشبختانه در دهه اخیر صنعت دریانوردی در بخش تامین نیروی ملوانی با مشکلی چندانی مواجه نبوده اما همواره کمبود چند هزارنفری در بخش افسری از دغدغه‌ها و مسائلی است که راهکارهایی کوتاه‌مدت و بلندمدت برایش در نظر گرفته شده است. یکی از این راهکارها مراجعه به نیمی از جامعه فعال جهانی یعنی زنان است. بنابراین سازمان جهانی دریانوردی IMO هم راستا با سیاست‌های کلی سازمان ملل و سازمان جهانی کار ILO، شعار سال 2019 را «توانمندسازی زنان در حوزه‌ی دریانوردی» انتخاب کرد.
این همگامی و هماهنگی به‌گونه‌ای است که در مارس سال 2019، جلسه‌ای سه‌جانبه در سازمان جهانی کار با طرح موضوع توانمندسازی زنان در دریانوردی در کنار موضوع استخدام و حفظ دریانوردان موجود برگزار شد خوشبختانه برای اولین بار و در راستای شعار سال، یکی از زنان فعال در حوزه دریایی به‌عنوان نماینده انجمن دریانوردان ایران در این جلسه بین‌المللی شرکت کرد؛ که در این بین دستاوردهای قابل توجهی نیز از این جلسه حاصل شد. سازمان جهانی کار  به‌عنوان یکی از سازمان‌های زیر مجموعه سازمان ملل با قدمت یک قرن، تنها نهاد بین‌المللی است که دارای ساختار سه‌جانبه متشکل از مجموعه‌های کارگری، کارفرمایی و حاکمیتی است؛ و برای پیشبرد اهدافش روی هر سه جنبه حساب می‌کند. در خصوص تحقق اهداف تدوین‌شده این شعار مشترک، صنف و جنبه کارگری از اهمیتی ویژه برخوردار است. 
با توجه به این عدم محدودیت چرا زنان نمی‌توانند در حوزه دریا آن‌طور که باید کار کنند؟
زیرساخت‌ها و امکانات ویژه برای به‌کارگیری زنان در دریا فراهم نیست، مهم‌ترین زیرساخت بستر فرهنگی و عرفی است که هنوز فراهم نشده.
چطور می‌توانید در حوزه اجرا به این هدف برسید و انجمن‌ها در این خصوص چه نقشی می‌توانند داشته باشند؟
با توجه به این‌که مجموعه‌های صنفی در مقایسه با دو وجه دیگر، بیشترین ارتباط را با قشر دریانوردان دارند می‌توانند در این زمینه بیشترین  اثرگذاری  فرهنگی را هم داشته باشند. اولین نقشی که می‌تواند در این زمینه برای یک مجموعه صنفی تعیین شود، همین بحث‌های فرهنگی است تا بتوانیم در گام اول قبح فرهنگی موجود را بشکنیم.
انجمن در اولین گام، اقدام به راه‌اندازی کمیته زنان کرد و هیئت‌مدیره برای جذب حداکثری، حق عضویت را برای زنان دریانورد 50 درصد کاهش داد و تلاش کردیم تا با معدود زنان فعال در حوزه دریا و دریانوردی ارتباط بگیریم و این افراد را به جامعه دریایی معرفی کنیم و در این زمینه سعی کردیم تا با به‌کارگیری تمامی امکانات رسانه‌ای از قبیل سایت، نشریه و مصاحبه‌های تلویزیونی در یک اقدام ترویجی قبح حضور زنان در صنعت دریانوردی را بشکنیم. البته واکنش‌ها و مقاومت‌ها نیز در جای خود جای بحث و بررسی دارد.
 البته به این موضوع معتقدیم که تمامی کارهای دریایی مناسب زنان نیست؛ و در انتخاب کار و مسئولیت، حفظ کرامت بانوی مسلمان ایرانی ضروری است و نوع کار دریایی باید متناسب با شرایط و قابلیت‌های روحی و جسمی زنان در نظر گرفته شود.
برای نمونه همان‌گونه که می‌دانید موضوع شناورهای خودران آینده‌ای متفاوت برای صنعت دریانوردی ترسیم کرده و در آینده‌ای نه‌چندان دور شاهد ورود گسترده این نوع شناورها به ناوگان تجاری جهانی خواهیم بود. این شرایط جدید مهارت‌های جدید و تخصص‌های متنوعی را می‌طلبد، از این‌رو مجموعه‌های سیاست‌گذار، شرکت‌های دریایی و دریانوردان باید برای این شرایط آمادگی داشته باشند. بنابراین باید مهارت‌های جدید شناسایی و زمینه و برنامه برای فراگیری و آموزش نیروی انسانی متخصص فراهم شود. در این بین مسلما برخی از این مهارت‌ها مناسب و شایسته زنانی خواهد بود که علاقه‌مند به فعالیت در حوزه دریا و دریانوردی هستند.
برای رسیدن به نقطه قابل‌قبول علاوه بر فعالیت صنوف در حوزه کارگری، نیاز دارید تا با کارفرمایان و حاکمیت هم ارتباط داشته باشید. در این زمینه چه فعالیت‌هایی انجام داده‌اید؟
خوشبختانه پس از طرح راه‌اندازی کمیته زنان، تعاملات و همکاری‌های سازنده‌ای با سازمان بنادر و دریانوردی، خصوصا اداره کل امور دریانوردان داشتیم و در همین مدت کوتاه تلاش کردیم تا مشکلات و محدودیت‌های این حوزه را شناسایی و با مسئولان امر مطرح کنیم.
از سوی دیگر مذاکراتی نیز با برخی از مالکان برای جذب معدود زنان فعال دریانورد صورت گرفته که البته در این خصوص همکاری‌ها محدود بوده و راضی‌کننده نیست.
اگر به آمار حضور زنان دریانورد در جهان مراجعه کنیم، متوجه می‌شویم که میزان حضور کم رونق زنان در جامعه دریایی تنها مختص به ایران نیست. به نظر شما چرا این وضع در همه دنیا تا این حد جدی است؟
کاملا درست است، نزدیک به 15 هزار نفر و در حدود یک درصد از دریانوردان جهان را زنان تشکیل می‌دهند. این موضوع علت‌های متعددی دارد، اولین دلیل شرایط کاملا ویژه‌ی کار در دریا است. فارغ از ملیت و قومیت و عرف باید به این سئوال پاسخ بدهیم که کدام زن و همسری حاضر است چهار یا پنج ماه فرزند، همسر و خانواده‌اش را رها کند و در دریا کار کند؟ این مسئله با ماهیت و سرشت زن در تناقض است و در هیچ چهارچوب فرهنگی و نظام اجتماعی قابل قبول نیست؛ اما همان‌گونه که در پاسخ سئوال قبلی اشاره شد، تمامی فعالیت‌ها و کار در دریا از این نوع و جنس نیست و در حال حاضر و در آینده، مهارت‌ها و مشاغلی بسیاری هستند که با شرایط زنان همخوانی و مطابقت دارد. این مهارت‌ها باید شناسایی و مورد توجه قرار گیرند.
اما در حوزه مدیریتی نمی‌توان از این رویکرد دفاع کرد!
دقیقا، دامنه‌ی صنعت دریا و دریانوردی و مشاغل مرتبط با آن بسیار گسترده و متنوع است. در گام اول این قابلیت و توانایی در سندیکا و انجمن وجود دارد تا بتواند مهارت‌های متناسب با شرایط عرفی و خانوادگی زنان ایرانی را معرفی کند؛ اما آموزش، استخدام و به‌کارگیری زنان در این مهارت‌ها به عهده‌ی مجموعه‌های دولتی و شرکت‌های کارفرمایی است.
با توجه به ورود تکنولوژی‌های جدید همچون شناورهای خودران، ما باید مهارت‌های جدید را برای دریانوردان شناسایی کنیم تا از این طریق دولت برای ورود زنان ایرانی به این عرصه برنامه‌ریزی کند. درعین‌حال مهارت‌های موجود نظیر مهارت‌های مدیریتی، لجستیک و حتی حمایت‌های روانشناسی برای دریانوردان ... مواردی است که می‌توان در آن‌ها از توانایی زنان استفاده کرد.
برای نمونه در طرح حمایت‌های برخط روان‌شناسی از دریانوردان، این طرح زمانی موثر خواهد بود که روان‌شناسانی که اکثرا از زنان هستند، شناخت دقیق و مناسبی از علوم دریایی و شرایط کار در دریا داشته باشند.
 آیا در ایران چنین ظرفیتی داریم؟ منظورم آشنایی کامل با علوم دریایی است.
برای رسیدن به این توانایی برگزاری دوره‌های آموزشی موثر و هدفمند ضروری است. البته زنان زیادی هستند که در کنار همسران دریانوردشان تجربه‌ی ماه‌ها دریانوردی را با خود دارند و با چنین فضایی آشنا هستند. باید از همین ظرفیت‌ها استفاده کرد.
یکی از این موضوعات، کمبود ارائه امکانات رفاهی به کل جامعه دریانوردی است که ممکن است ناامیدی زنان درزمینه اشتغال در این حوزه‌ها را به ارمغان بیاورد. این‌طور نیست؟
کمبود امکانات رفاهی وابسته به جنسیت نیست و حالت عمومی و کلی‌تری دارد. خوشبختانه در سال‌های اخیر در این زمینه حرکت‌های خوبی صورت گرفته؛ و با الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون کار دریایی MLC در سال 2014، قدم‌های خوبی در زمینه رفاهی برداشته شده است. البته ایرادات و مشکلات فراوانی برای کلیت جامعه دریانوردی موجود است که امیدواریم با همدلی و هماهنگی موجود در آینده برطرف شود.
احتمالا هم بخش زیادی از جامعه زنان نمی‌دانند که این امکانات پیش رویشان قرار دارد؟
بخش قابل توجهی از جمعیت در هفت استان ساحلی با مفهوم دریا و دریانوردی آشنایی دارند. این موضوع در شهرهای بندری نمود بیشتری دارد که به‌تبع آن زنان نیز در این مناطق آگاهی بیشتری دارند. از سوی دیگر در سال‌های اخیر حوادث دریایی منجر شده تا توجه جامعه به مقوله دریا و دریانوردی بیشتر شود به عبارتی بدون برنامه‌ریزی و بنا به تحمیل شرایط سطح این آگاهی‌ها به‌صورت غیرهدفمند افزایش یافته است. امید است در آینده شاهد برنامه‌های مدون و هدفمند برای افزایش آگاهی جامعه و شناخت دقیق از فرصت‌ها، امکانات و چالش‌های صنعت دریانوردی، باشیم. ضعف در این حوزه تنها مختص به زنان نیست و عمومیت دارد.
۲۸ مرداد ۱۳۹۸ ۱۰:۴۷
کد خبر : ۴۷,۶۹۸

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید