ورود 4 کشتی حامل نهاده های دامی از ابتدای مهرماه امسال در بندر چابهار/ تخلیه و بارگیری کالای اساسی؛ مهم ترین اولویت بندر چابهار/ لزوم توجه دولت به افزایش جریان مبادلات کالایی در چابهار برگزاری جشن هفته وحدت در بندر چابهار ارتقای ارتباطات دریایی کشور در گرو تکمیل و اجرای طرح جامع/ روند مثبت پیشرفت پروژه های زیرساختی بندر چابهار اولین جلسه کمیته مخابرات دریایی بنادر جنوبی کشور در بندر چابهار افزایش 63 درصدی عملیات تخلیه و بارگیری کالا در بندر چابهار نرم مثبت تخلیه و بارگیری کالاهای اساسی در بندر چابهار/بارگیری و خروج 70 درصد کالاهای اساسی تخلیه شده مانور امداد و نجات و اطفای حریق شناورهای سنتی در بندر چابهار برگزار شد پهلوگیری 6 کشتی حامل 340 هزار تن کالای اساسی در بندر چابهار/ خروج روزانه 2500 تن کالا از بندر چابهار برگزاری مانور آمادگی مقابله با آلودگی نفتی در بندر چابهار تسهیلات ویژه به خطوط کشتیرانی و سرمایه‌گذارانی که کالای صادراتی و وارداتی خود را از طریق چابهار عبور دهند/ شناسایی فرصت های سرمایه گذاری در بندر شهید بهشتی چابهار/ عزم خوبی برای رونق چابهار شکل گرفته است
مدیرکل بنادر و دریانوردی استان بوشهر در گفت‌و‌گو با ماهنامه «بندر و دریا»
راهبری بنادر کوچک باید کوتاه‌مدت واگذار شود

بحث خصوصی‌سازی بنادر در کشور به‌طور جدی از سال 1390 مطرح شد. وجود برخی مشکلات در اداره‌ی بعضی از بنادر یکی از دلایلی بود که باعث شد مسئولان تصمیم به واگذاری بنادر کوچک به بخش خصوصی بگیرند. این واگذاری اما به معنای خصوصی‌شدن بنادر کوچک در ایران نیست. آن‌چه مورد نظر مدیران سازمان بنادر و دریانوردی است، واگذاری تصدی‌گری و راهبری این بنادر به بخش خصوصی است. بوشهر یکی از استان‌های جنوبی کشور است که بنادر متعدد کوچکی را شامل می‌شود و تجربه‌ی واگذاری بندر گناوه به بخش خصوصی را هم دارد. به‌گفته‌ی سیاوش ارجمندزاده، مدیرکل بنادر و دریانوردی این استان، ساخت اسکله، بارانداز و انبار را باید بخش دولتی انجام بدهد تا بندر آماده‌ی راهبری از سوی بخش خصوصی بشود. بخش خصوصی هم باید در زمینه‌ی تجهیزاتی که در دسته‌ی اموال منقول قرار می‌گیرد، سرمایه‌گذاری کند. چون ساخت و ساز در بنادر به سرمایه‌گذاری زیادی نیاز دارد، بنابراین امکان آوردن آن در قراردادهای فی‌مابین وجود ندارد. با این توضیح، سازمان بنادر و دریانوردی در مسیر واگذاری راهبری و تصدی‌گری بنادر کوچک به بخش خصوصی باید اهداف دیگری را هم دنبال کند. با سیاوش ارجمندزاده گفت‌و‌گویی انجام داده‌ایم و در آن به‌طور مشخص به شرایط بنادر کوچک در استان بوشهر و وضعیت هر یک از آن‌ها در فرآیند واگذاری راهبری‌شان به بخش خصوصی پرداخته‌ایم.

برای شروع صحبت، درباره‌ی بنادر کوچک استان بوشهر برایمان توضیح بدهید.

در میان بنادری که زیرمجموعه‌ی اداره‌کل بنادر و دریانوردی استان بوشهر هستند، بنادر دیلم، گناوه و ریگ در بخش شمالی استان و بنادر محمدعامری، بوالخیر، لاور، دیّر، کنگان و عسلویه در بخش جنوبی استان به‌عنوان بنادر کوچک قرار دارند. شکل هر کدام از این بندرها با هم تفاوت دارد. مثلا بندر دیلم که درحقیقت شمالی‌ترین نقطه‌ی استان بوشهر است، در اختیار گمرک است. بنابراین در ابتدا باید تحویل و تحول را انجام بدهیم و بندر را از گمرک تحویل بگیریم و همزمان با بخش خصوصی مذاکره کنیم تا راهبری‌اش را به جای ما انجام بدهد. 

الان بندر دیلم در کدام مرحله از این فرآیند قرار دارد؟

درحال‌حاضر بخش اول ماجرا که همان واگذاری از گمرک به سازمان بنادر باشد، در حال انجام است. به محض اتمام این مرحله ما باید نیروهای خودمان را در بخش‌های مختلف نظیر کسانی که باید در بخش اداری کار کنند، گروهی که باید کارهای دریایی را انجام بدهند و کسانی که کارهای بندری را برعهده می‌گیرند، مستقر کنیم و بعد از آن شرایط را فراهم کنیم تا بخش خصوصی برای انجام کارهای تصدی‌گری، راهبری و عملیاتی وارد شود. 

آیا حذف بند سرمایه‌گذاری از قراردادها در واگذاری بنادر به بخش خصوصی یکی از مهم‌ترین اهداف اسناد بالادستی را از بین نمی‌برد؟

سرمایه‌گذاری در ‌زمینه‌ی احداث باید کنار گذاشته شود. با این توضیح، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در قراردادهای واگذاری راهبری و تصدی‌گری بنادر کوچک به بخش خصوصی باید در زمینه‌ی تجهیزات انجام بشود. بنابراین ساخت اسکله، بارانداز و انبار را باید بخش دولتی انجام بدهد تا بندر آماده‌ی راهبری از سوی بخش خصوصی بشود. بخش خصوصی هم باید در زمینه‌ی تجهیزاتی که در دسته‌ی اموال منقول قرار می‌گیرد و شامل لیفتراک، جرثقیل، تراکتور و... می‌شود، سرمایه‌گذاری کند. چون ساخت و ساز در بنادر به سرمایه‌گذاری زیادی احتیاج دارد، بنابراین امکان آوردن آن در قراردادهای فی‌مابین سازمان بنادر و دریانوردی و بخش خصوصی وجود ندارد. 

با تنظیم قراردادهای مشارکت، اجاره یا نظایر آن نمی‌توان ساز و کاری ایجاد کرد که بخش دولتی به درآمد برسد یا همین‌که بخش خصوصی بتواند تجهیزاتی را در بنادر مستقر کند، کافی است؟

با توجه به تجربیاتی که ما داریم، نمی‎شود انتظار کسب درآمد از بنادر کوچک را داشت. تنها کاری که ما به‌عنوان نماینده دولت در حال انجام آن هستیم، این است که بخش خصوصی را وارد حوزه‌ی راهبری بنادر کوچک کنیم تا این بخش قسمتی از تصدی‌گری ما را انجام بدهد. 

همان‌طور که اشاره کردید، محمدعامری یکی از بنادر کوچک حوزه مسئولیت شماست که در بخش جنوبی استان بوشهر قرار دارد. لطفا از قابلیت‌های این بندر و شرایط آن برای واگذاری راهبری‌اش به بخش

خصوصی بگویید.

بندر محمدعامری هم مشکل تحویل و تحول دارد. این بندر، یک بندر صیادی است و متعلق به سازمان شیلات است، منتها براساس یک توافق، در حال تحویل‌گرفتن این بندر از سازمان شیلات هستیم. مقدمات کار انجام شده اما هنوز نهایی نشده است. بعد از این جابه‌جایی به دنبال واگذاری تصدی‌گری بندر به بخش خصوصی هستیم. اما هنوز که جابه‌جایی انجام نشده، در حال انجام برخی از کارهای زیرساختی هستیم تا آن را آماده کنیم که کارهای تجاری بهتر از قبل پیش برود. هرچند محمدعامری، بندری صیادی است اما در مقابل 180 لنج تجاری تنها 20 لنج صیادی در آن وجود دارد و این آمار نشان می‌دهد که در محمدعامری بیشتر کار تجاری انجام می‌شود تا صیادی. ما به دنبال ساخت اسکله در این بندر هستیم. پشت اسکله هم بناست باراندازی احداث بشود تا شرایط برای ورود بخش خصوصی برای انجام کارها و سرمایه‌گذاری در زمینه‌ی تجهیزات آماده بشود.

بندر بوالخیر هم در همسایگی بندر محمدعامری قرار دارد. واگذاری راهبری این بندر به بخش خصوصی در چه وضعیتی قرار دارد؟

مالکیت این بندر با سازمان بنادر و دریانوردی است. این بندر هم همچون بندر محمدعامری زیرساخت ندارد و تنها یک موج‌شکن است. با این توضیح، ما باید برای لایروبی‌اش اقدام کنیم، برایش اسکله بسازیم، در آن بارانداز احداث کنیم و تاسیسات زیربنایی‌اش را فراهم سازیم. البته حدود 10 سال قبل یک اسکله 50 متری برای این بندر ساخته‌ایم که در حال حاضر با توجه به افزایش تقاضا برای فعالیت، مشغول افزایش متراژ آن اسکله هستیم. به‌محض انجام کارهای زیرساختی می‌توانیم آن را به بخش خصوصی واگذار کنیم. 

وضعیــت بنــدر لاور چگــونه اســت؟ بـرای آن هم

برنامه‌ای دارید؟

بندر لاور هم یک بندر صیادی است که همچون بندر محمدعامری قرار است آن را از سازمان شیلات تحویل بگیریم. این پروسه هم در حال انجام است. بعد از آن باید به سراغ نیازهای زیرساختی و تاسیسات زیربنایی بندر لاور برویم و برای آن پروژه تعریف کنیم. هنوز برای این بندر پروژه‌ای تعریف نکرده‌ایم. 

همین‌طور که به جنوب استان بوشهر می‌رویم، به بندر دیّر می‌رسیم که گویا از بنادر ذکرشده‌ی قبلی، بزرگ‌تر است. واگذاری این بندر در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

بله، دیّر بندر بعدی در بخش جنوبی بنادر استان بوشهر است که از دو ـ سه سال قبل بخش زیادی از کار صادرات را در آن آغاز کرده‌ایم. این بندر در میان بنادر کوچک جنوب کشور، کمترین فاصله تا بندر الرویسِ کشور قطر را دارد. عمده‌ی کارهایی که در این بندر انجام می‌شود، مربوط به صادرات کالاهای یخچالی از ایران به قطر است. راهبری این بندر هم در یک قرارداد پنج ساله به بخش خصوصی واگذار شده که چهار سال از آن قرارداد گذشته است. در این بندر هم حدود 200 متر اسکله وجود دارد. در حال مطالعه به منظور پروژه‌ی دیگری برای افزایش طول اسکله هستیم. این بندر یک انبار سه هزار متری و باراندازهای مربوط به خود را دارد. ساختمان اداری و بقیه‌ی بخش‌های مرتبط با عملیات بندری در دیّر احداث شده است. البته چون در بخش صادرات فعالیت خوبی دارد و به دنبال فعال‌تر‌کردن این بندر هستیم، پروژه‌های دیگری را هم برای بندر دیّر تعریف کرده‌ایم. 

نوبتی هم باشد، به بندر کنگان می‌رسیم. وضعیت این بندر در مسیر واگذاری راهبری‌اش به بخش خصوصی چگونه است؟

بندر کنگان هم متعلق به سازمان بنادر و دریانوردی است. آن‌جا یک حوضچه‌ی مشترک با صیادی دارد اما عملا بندری تجاری است. در این بندر بخش‌هایی را هم در اختیار صیادی قرار داده‌ایم. این بندر طی یک قرارداد پنج ساله در اختیار بخش خصوصی قرار گرفته بود که مدت زمان قراردادش به پایان رسید، مجددا طی فراخوانی آن را در اختیار بخش خصوصی قرار دادیم. این قرارداد شامل راهبری و البته سرمایه‌گذاری در حوزه‌ی تجهیزات است. بندر کنگان هم در حال فعالیت است و بیشتر در زمینه‌ی واردات به‌ویژه انواع لاستیک کار می‌کند.

آخرین بندر جنوب استان بوشهر، عسلویه است که با توجه به موقعیت و شرایطی که دارد، بندری متفاوت با دیگر بنادر ذکرشده‌ی شماست. برای واگذاری راهبری و تصدی‌گری آن به بخش خصوصی چه اقداماتی صورت گرفته است؟

بندر عسلویه از دیگر بنادر جنوبی بوشهر و کشور است که مالکیتش فعلا مشخص نیست. این بندر نه صیادی است و نه تجاری. فعلا طرح‌های کلی این بندر در حال انجام است. در ادامه‌ اگر لازم باشد برای گرفتن مالکیت این بندر هم اقدام خواهیم کرد و بعد از آن پروژه‌‌های زیرساخت را برای این بندر تعریف می‌کنیم. 

به شمال استان بوشهر که برگردیم، یکی از سه بنادر آن، ریـگ اسـت. دربــاره‌ی این بنـدر هـم برایمـان توضیح می‌دهید؟

بندر ریگ پایین‌تر از بندر گناوه واقع شده است. ما در این بندر هم حضور داریم اما این حضور بیشتر در زمینه‌ی ورود و خروج و کنترل و بازرسی ایمنی شناورهاست. برای بندر ریگ هم طرحی کلی تهیه‌ شده تا زمینه‌های مورد نیاز برای ایجاد یک بندر را مهیا کند، اما این پروژه در مرحله‌ی طراحی اولیه قرار دارد و هنوز اقدام خاصی برای آن انجام نشده است. 

اگر بخواهید یک جمع‌بندی از وضعیت بنادر استان بوشهر در راستای واگذاری راهبری و تصدی‌گری آن‌ها به بخش خصوصی داشته باشید، نکته‌ی دیگری باقی مانده که به آن اشاره کنید؟

در مجموع سه بندر گناوه، دیّر و کنگان به‌عنوان راهبر در اختیار بخش خصوصی است و برای بقیه‌ی بنادر هم در حال انجام اقداماتی هستیم تا در ابتدا بندر را تحویل بگیریم و بعد از مهیا‌کردن زیرساخت‌ها، آن را برای واگذاری در زمینه‌ی راهبری به بخش خصوصی آماده کنیم. تجربه‌ی بندر گناوه باعث شد تا ما به شکل درازمدت به یک قرارداد نگاه نکنیم و مثلا برای 25 سال بندری را واگذار نکنیم، چون مسائلی همچون نوسانات قیمت ارز باعث بروز مشکلاتی برای قراردادهای طولانی‌مدت می‌شود. ما امروز در قالب قراردادهای پنج ساله راهبری بنادر را در اختیار بخش خصوصی قرار می‌دهیم.

۳۰ مهر ۱۳۹۸ ۱۲:۴۰
کد خبر : ۴۸,۳۵۶

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید