ورود 4 کشتی حامل نهاده های دامی از ابتدای مهرماه امسال در بندر چابهار/ تخلیه و بارگیری کالای اساسی؛ مهم ترین اولویت بندر چابهار/ لزوم توجه دولت به افزایش جریان مبادلات کالایی در چابهار برگزاری جشن هفته وحدت در بندر چابهار ارتقای ارتباطات دریایی کشور در گرو تکمیل و اجرای طرح جامع/ روند مثبت پیشرفت پروژه های زیرساختی بندر چابهار اولین جلسه کمیته مخابرات دریایی بنادر جنوبی کشور در بندر چابهار افزایش 63 درصدی عملیات تخلیه و بارگیری کالا در بندر چابهار نرم مثبت تخلیه و بارگیری کالاهای اساسی در بندر چابهار/بارگیری و خروج 70 درصد کالاهای اساسی تخلیه شده مانور امداد و نجات و اطفای حریق شناورهای سنتی در بندر چابهار برگزار شد پهلوگیری 6 کشتی حامل 340 هزار تن کالای اساسی در بندر چابهار/ خروج روزانه 2500 تن کالا از بندر چابهار برگزاری مانور آمادگی مقابله با آلودگی نفتی در بندر چابهار تسهیلات ویژه به خطوط کشتیرانی و سرمایه‌گذارانی که کالای صادراتی و وارداتی خود را از طریق چابهار عبور دهند/ شناسایی فرصت های سرمایه گذاری در بندر شهید بهشتی چابهار/ عزم خوبی برای رونق چابهار شکل گرفته است
مسئولان ایران و روسیه برای افزایش سطح مراودات تجاری از طریق بنادر تلاش می‌کنند
انزلی، شاهراهِ فرصت دوباره
نزدیکی بنادر آستراخان و لاگان در روسیه به انزلی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های طبیعی این بندر شمالی است. این البته تنها ویژگی یکی از مهم‌ترین بنادر تجاری ایران از قدیم‌الایام تا به امروز به حساب نمی‌آید. حالا که صحبت بر سر افزایش روابط تجاری ایران و روسیه است، آن هم درست زمانی که باز نوبت رسیده به بازتعریف روابط بنادر دو کشور، انزلی می‌تواند به خوبی در این میانه نقش‌آفرینی کند. با این رویکرد، مدیران ایرانی و روسی در چند ماه گذشته دیدارهای متعددی با هم داشته‌اند و درباره‌ی استفاده‌ی بهینه از ظرفیت‌های مشترک به گفت‌وگو نشسته‌اند.
حدود یک ماه قبل بود که حمیدرضا آبایی، مدیرکل بنادر و دریانوردی استان گیلان، در نشست مشترکی با سرکنسول روسیه در گیلان پیشنهاد فعال‌شدن بنادر متقارن را داد و بعد هم بر ارتقای همکاری‌های بنادر ایران و روسیه تاکید کرد. در این دیدار که حول محور افزایش روابط تجاری دو کشور برگزار شد، هر دو طرف عنوان کردند بندر انزلی دارای پتانسیل‌هایی است که می‌تواند با بهبود شرایط و به‌کارگیری ظرفیت‌‌هایی از جمله ایجاد ترمینالی که قابلیت پذیرش در تمام فصول سال را داشته باشد، بهره‌گیری سیستم‌های هوشمند، ارتباط الکترونیکی بین سازمان‌های دخیل در امر تجارت، استفاده‌ی بهینه از نیروی انسانی و بهره‌گیری از تجهیزات به‌روز، نقش مهمی در مبادلات بین دو کشور ایفا کند.
در این شرایط و موقعیت، ماهنامه «بندر و دریا» از مدیرکل بنادر و دریانوردی استان گیلان درباره‌ی نقش امروز بندر انزلی در حمل‌ونقل دریایی و اهداف پیش رو می‌پرسد. آبایی می‌گوید: «بندر انزلی در حمل‌ونقل دریایی و ترانزیت کالا در دو کریدور بزرگ ترانزیتی بین‌المللی نقش اساسی دارد و باید از این امکانات به‌درستی استفاده شود. این بندر در توسعه‌ی تجارت منطقه از جمله بین ایران و روسیه تاثیرگذار است. نقش‌آفرینی در تامین کالای اساسی از اهداف کلیدی بندر بوده و این امر مستلزم ایجاد زیرساخت‌های عملکردی و عملیاتی است.»
البته که درحال‌حاضر شرایط تغییر کرده و حضور موثر در فضای جدید نیازمند امکاناتی است که همین فضای جدید اقتضایش را دارد. تغییر نوع کالا از آهن‌آلات به سمت کالای جدید از جمله غلات شرایط خاصی را می‌طلبد که در بندر انزلی باید امکانات آن فراهم شود. به همین خاطر هم هست که حمیدرضا آبایی می‌گوید: «لازمه‌ی فراهم‌کردن این امکانات، ایجاد صنایع پشتیبان و پایین‌دستی استان است و نیاز به هماهنگی و همکاری بیشتری با سایر نهادها و سازمان‌های ذی‌مدخل احساس می‌شود.»

چرا بنادر متقارن باید تعریف و تعیین شوند؟!

مدیرکل بنادر و دریانوردی استان گیلان در حاشیه‌ی دیدار با مقامات روسی به مقوله بنادر متقارن دو کشور هم اشاره کرده بود؛ همان موضوعی که اخیرا به یک تئوری تبدیل ‌شده و به دنبال یکسان‌سازی زیرساخت‌های بندری و شبیه‌سازی با بندر یا بنادر دیگر است. از آبایی درباره‌ی طرح بحث پیگیری بنادر متقارن پرسیده‌ایم. او در پاسخ می‌گوید: «با توجه به این‌که دریای خزر یک دریای بسته است و نوع خدمات‌دهی بنادر به یکدیگر از قابلیت‌های یکسانی برخوردار است و بارگیری کالا در یکی از بنادر به تخلیه‌ی کالا در یکی دیگر از بنادر حاشیه‌ی خزر منتهی می‌شود، لذا زیرساخت‌ها و تجهیزات یکسان و متقارن را در بنادر هر یک از کشورها می‌طلبد و امری ضروری برای ترانزیت کالا در منطقه به‌ حساب می‌آید. توسعه‌ی ترانزیت کالا در راستای کریدورهای حمل‌ونقل از جمله کریدور شمال ـ جنوب که مهم‌ترین حلقه‌ی تجارت بین آسیا و اروپا به ‌شمار می‌رود، در مقایسه‌ با مسیرهای سنتی از نظر مسافت و زمان تا 40 درصد کوتاه‌تر و از نظر هزینه تا 30 درصد ارزان‌تر است و از بندر بمبئی در هندوستان آغاز و به سن‌پترزبورگ در روسیه ختم می‌شود.» آبایی با اشاره به خدمات‌دهی مطلوب و توسعه‌ی این مسیر که ایجاب می‌کند بنادر متقارن بین کشورهای منطقه از جمله بین دو کشور ایران و روسیه فعال شوند، می‌افزاید: «در همین راستا ضرورت دارد جهت خدمات‌دهی مناسب به کشتی‌های ورودی از بنادر آستراخان، ماخاچ‌کالا و اولیا تجهیزات و تاسیسات متناسب، متقارن و متشابه در مجتمع بندری انزلی فراهم کنیم و متناسب با آن بنادر روسیه نیز تسهیلاتی را برای کشتی‌هایی که از انزلی به سمت آن‌ها تردد می‌کنند، فراهم نماید.»

 

انزلی در مسیر کانتینری‌شدن

آن‌طور که از اقدامات اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان برمی‌آید، مدیران آن تمام تلاششان را به‌کار می‌گیرند تا مجتمع بندر انزلی از حالت جنرال‌کارگو به سمت کانتینری حرکت کند. آمارها هم به خوبی بر این رویکرد صحه می‌گذارند. وقتی در بندر 12 هزار تن کالا با کانتینر جابه‌جا می‌شود و بیش از هزار و 300 کانتینر هم در حال رفت‌وآمد و تردد به انزلی است، می‌شود نتیجه گرفت که این مجتمع بندری در مقام عمل هم دارد کانتینری‌شدنش را نشان می‌دهد. 

تحریم‌های اعمال‌شده بر ایران حالا تبدیل به فرصتی شده برای استفاده از ظرفیت‌های کشورهای حاشیه‌ی دریای خزر در مراوده‌ی اقتصادی با ایران. در چنین شرایطی حرکت به سمت کانتینری‌کردن مجتمع بندر انزلی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های بندری کشورهای حاشیه‌ی دریای خزر نیازمند استفاده از تجهیزات به‌روز و

جدید است.

به‌‌واسطه‌ی حجم مراودات تجاری بندر انزلی با کشور روسیه که براساس اعلام مقام‌های مسئول، بیش از 50 درصد کل مراودات تجاری بندر ایرانی با بنادر دیگر کشورهای حاشیه دریای خزر را شامل می‌شود، نمی‌توان از ظرفیت‌های موجود در افزایش روابط تجاری ـ بندری با این کشور به‌سادگی چشم‌پوشی کرد.

در‌حال‌حاضر اداره‌کل بنادر و دریانوردی استان گیلان دارد زیرساخت‌های لازم را برای افزایش سطح مراودات تجاری ایران و روسیه فراهم می‌کند. یکی از مقدمات لازم برای بالابردن سطح مراودات تجاری ایران و روسیه از راه بنادر، ایجاد خط کشتیرانی مشترک بین ایران و روسیه است؛ همان چیزی که در نشست‌های اخیر یکی از موضوعات مورد بحث نمایندگان دو کشور بوده است.

 

روسیه، کشوری با استرات‍ژی توسعه بنادر

کشور روسیه استراتژی بنادر خود را در قالب سند توسعه‌ی بنادر تا سال 2030 تدوین کرده است. بر همین اساس راهبرد توسعه، عنصری از سیستم درجه‌بندی شده است و به‌طور کلی راهبرد توسعه‌، مولفه‌های زیربخش حمل‌ونقل و اقتصاد کشور را تعیین می‌کند. به ‌عبارت ‌دیگر، می‌توان گفت راهبرد توسعه‌ی بنادر و استراتژی به ‌منزله‌ی ابزاری است برای مدیریت دولتی در محیط اقتصاد بندری.

مدیرکل بنادر و دریانوردی استان گیلان با اشاره به تدوین این سند در کشور روسیه به «بندر و دریا» می‌گوید: «روسیه برای اولین‌بار سندی را تصویب و عملیاتی کرده است که بتواند مبانی توسعه‌ی بلندمدت بنادر را تعیین کند. هدف اصلی از تدوین آن سند، تامین نیازهای اقتصادی، تجارت خارجی و داخلی روسیه، تامین امنیت و ایمنی دریانوردی و ارتباطی بین بنادر، ایجاد زیرساخت‌های جدید و خلاق در بنادر، حرکت و هم‌گرایی به‌ سوی ایجاد مراکز حمل‌ونقل برای توسعه یکپارچه است، لذا بنادر ما نیز می‌بایست استراتژی خود را متناسب با استراتژی کشورهای منطقه از جمله روسیه با بهره‌گیری از تجارب و سوابق تجاری، استفاده از تجهیزات به‌روز و همچنین بهره‌گیری از دانش روز و تخصص همکاران دنبال کنند.»

اوراسیا، مسیری هموار برای بازار مشترک

پیشتر یکی از مهم‌ترین موانع افزایش روابط تجاری و بندری میان ایران و روسیه به تفاوت‌های فاحش قوانین گمرکی دو کشور مربوط بود. اخیرا اما موضوع الحاق ایران به اتحادیه‌ی اوراسیا جدی گرفته‌ شده و ایران درصدد الحاق به این اتحادیه است. بسیاری از کسانی که با کارکردهای اتحادیه‌ی اوراسیا آشنایی دارند، می‌دانند هدف این اتحادیه، ایجاد فضای واحد اقتصادی، توسعه‌ی بازار مشترک و دستیابی به حرکت آزاد کالا، سرمایه، خدمات و مردم در بازار واحد کشورهای عضو، کاهش قیمت کالاها با کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل مواد خام، ترویج رقابت سالم در بازار مشترک، سیاست‌های مشترک در کشاورزی، انرژی، فناوری و حمل‌ونقل اعلام ‌شده است. از سوی دیگر، اولویت‌های اتحادیه‌ی اوراسیا حذف تعرفه‌های گمرکی داخلی کشورهای عضو، ایجاد تعرفه‌ی خارجی مشترک و یک بازار واحد گسترده و کاهش تعرفه‌های ترجیحی است. ازاین‌رو می‌توان فهمید حضور ایران در این اتحادیه تا چه حد می‌تواند در حوزه‌ی تجارت میان ایران و کشورهای عضو موثر باشد. 

حمیدرضا آبایی در این‌باره می‌گوید: «عضویت در این پیمان به همکاری ایران در حوزه‌های تجاری و اقتصادی کمک می‌کند و باید از این فرصت به بهترین نحو استفاده شود. روسیه یکی از اعضای اصلی و تصمیم‌گیر در اتحادیه گمرکی اوراسیاست. با توجه به مراودات 50 درصدی تجارت ایران و روسیه از طریق بندر انزلی، با اصلاح قوانین و مقررات و ارزش‌های گمرکی مورد نظر ایران و روسیه، افزایش حجم تجارت به کشور روسیه را در آینده شاهد خواهیم بود.»

با این همه، زمان‌بر ‌بودن حل مناقشات حقوقی بر کسی پوشیده نیست. در چنین شرایطی، نقطه‌ی امیدوارکننده مربوط می‌شود به ایجاد تعرفه‌ی خارجی مشترک و کاهش تعرفه‌های ترجیحی. در‌عین‌حال می‌توان امیدوار بود با اصلاح قوانین و مقررات و ارزش‌های گمرکی مورد نظر ایران و روسیه، حجم تجارت بین دو کشور در آینده افزایش چشمگیری داشته باشد. |

۳۰ مهر ۱۳۹۸ ۱۵:۲۹
کد خبر : ۴۸,۳۸۱

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید