هدف
هدف از بررسی سوانح
دریایی فارغ از تعیین وشناسایی مقصر و یا مقصرین بروز سانحه صرفا به منظور پیشگیری
از وقوع سوانح دریایی مشابه در آینده است و جهت تعیین میزان مسئولیت یا قصور افراد
نیست . لذا شناخت مقصر یا مقصرین سانحه در شرح وظایف کمیته سوانح دریایی نمی باشد.
هدف از بررسی ها و رسیدگی های سوانح دریایی جلوگیری از وقوع سوانح مشابه در آینده
می باشـد . ایـن بررسـیها ،شرایط و چگونگی سانحه مورد بررسی را تعیین کرده و
عواملی را که در وقوع سانحه سهیم بوده انـد را بـا جمـع آوری و تجزیه و تحلیل
اطلاعات مشخص کرده و نتیجه گیری می نماید.
معرفی کمیته بررسی
سوانح
با توجه به لازم
الاجرا شدن کد (دستورالعمل) بررسی سوانح دریایی از سال ۲۰۱۰ و نظر به اهمیت و
جایگاه کمیته بررسی سوانح دریایی در ارائه پیشنهادات و درس های آموختنی سوانح که
متعاقب آن کاهش بروز سوانح مشابه در آینده را به همراه دارد و همچنین در راستای
ارتقاء سطح ایمنی دریانوردی که یکی از اهدف کلان سازمان بین المللی دریانوردی(IMO) می باشد. کمیته بررسی سوانح دریایی
استان سیستان و بلوچستان در سال ۱۳۸۶ به
طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرده است. کمیته سوانح دریایی متشکل از یک دبیر خانه
که اعضای آن که شامل کارشناسان عرشه و موتور کشتی می باشد تحت نظر کارشناس مسئول
سوانح و دبیر کمیته بررسی سوانح دریایی فعالیت می کنند.
دبیرخانه بررسی سوانح
دریایی:
دبیرخانه بررسی سوانح
دریایی که به نوعی به عنوان هسته مرکزی کمیته سوانح دریایی محسوب می شود
متشکل از کارشناسان فنی و عرشه کشتی می باشد. این قسمت در هنگام اطلاع از
وقوع سانحه دریایی و دریافت پیام اولیه آن ، ابتدا جنبه های مختلف سانحه مورد
ارزیابی قرار داده، سپس نسبت به اعزام بازرسان به محل سانحه اقدام می نماید.
سوانح در دبیرخانه
کمیته بررسی سوانح به صورت مجزا مورد بررسی قرارمی گیرد و در صورت عدم تکراری بودن
(مشابه بودن) سانحه و ارائه درس های آموختنی جدید در کمیته بررسی سوانح دریایی
استان مورد بررسی و آنالیز قرار می گیرد و خروجی این کمیته ها در قالب درس های
آموختنی و پیشنهادات به مراجع ذیربط و ذینفعان ارسال می گردد.
چارت تشکیلاتی این
کمیته مطابق با دستورالعمل اجرایی بررسی سوانح دریایی متشکل از کارشناسان خبره
دریایی می باشد که احکام خود را به صورت سالانه از معاونت محترم دریایی سازمان
دریافت می کنند.
این کمیته پس از اطلاع
از وقوع سانحه از طریق مرکز کنترل ترافیک و یا مرکز جستجو و نجات دریایی و یا
مکاتبات در یافتی از جانب صاحبان شناورها و یا دیگر مراجع ، به محل وقوع سانحه
عزیمت کرده و اقدام به بررسی آن و جمع آوری مدارک و مستنداتی از قبیل عکس ، فیلم و
مصاحبه با نفرات و ... می نمایند .
پس از جمع آوری
مستندات و مدارک ، سانحه طبق روش ( SHEL ) مورد آنالیز قرار می گیرد بدین صورت که سانحه ازنظر
عوامل فنی ، انسانی ، نرم افزاری و محیطی بررسی شده و پس از تشکیل کمیته بررسی
سوانح که با حضور معاونت دریایی و بندری و کارشناسان خبره امور دریایی برگزار می
شود عوامل بوجود آورنده سانحه شناسایی می شود و راهکارها و پیشنهادهای عملی در
راستای کاهش تعداد سوانح مشابه اتخاذ می گردد .
گزارش برخی از حوادث
مهم و درس آموز از طریق سازمان بنادر و دریانوردی به IMO ارسال می گردد .
بازرسان بررسی سوانح
دریایی:
شامل کارشناسان ایمنی
، امور دریایی و همچنین کارشناسان فنی واجد شرایط در ارتباط با امور دریایی
و کشتیرانی.
اعضاء کمیته بررسی
سوانح دریایی:
شامل مسئولین و افرادی
است که در امر تحقیق و بررسی سوانح و رخدادهای دریایی از جانب معاونت امور دریایی
سازمان بنادر و دریانوردی منصوب یا دعوت می گردند.
وظایف و مسئولیتها
۱-بررسی سوانح شناورهای با پرچم جمهوری اسلامی ایران در
داخل و یا خارج از کشور؛
۲- بررسی سوانح بوقوع پیوسته در
آبهای تحت حاکمیت و صلاحیت جمهوری اسلامی ایران توسط شناورهای با پرچم کشور خارجی؛
۳-بررسی سوانح مربوط به شناورهای با پرچم کشورهای خارجی
که حامل سرنشینان با ملیت جمهوری اسلامی ایران باشد؛
۴- بررسی سوانحی که کشور در آن ذینفع
باشد؛
۵-شناسایی علل و عوامل و خطاهای انسانی در بروز سانحه و
یا رخدادهای دریایی(سوانح بالقوه)؛
۶- ارائه توصیه و اقدامات اصلاحی
بمنظور پیشگیری و کاهش سوانح و رخدادهای دریایی و انجام پیگیریهای لازم جهت حصول
اطمینان از اجرای آنها؛
۷- انتشار علل و عوامل
وقوع سوانح دریایی و ابلاغ درسهای آموخته شده از سوانح و رخدادهای دریایی به کلیه
دستاندرکاران ذیربط جهت ارتقاء استانداردهای ایمنی، دریانوردی و حفاظت از محیط
زیست دریایی.
براساس مفاد بیست و
یکم از فصل اول کنوانسیون بین المللی ایمنی جان اشخاص در دریا ((SOLAS74 REG. 1-21 و ماده 23 کنوانسیون
بین المللی خط شاهین (LOAD LINE 66) ، مواد هشت و دوازده از کنوانسیون بین المللی
جلوگیری از آلودگی دریا توسط شناورها (MARPOL 73/78) و با ملاحظه قوانین ماده 2 و ماده
94 کنوانسیون سازمان ملل متحد در رابطه با قوانین دریایی (UNCLOS) بر حسب حقوق و تعهدات
کشورهای ساحلی و صاحب پرچم ، متولی دریایی هر کشور موظف به بررسی سوانح دریایی
بوقوع پیوسته در آبهای داخلی و ساحلی ، به ویژه سوانح بسیار شدید و شدید برای
شناور های تحت پرچم خود و گزارش به سازمان جهانی دریانوردی شده است.